
                           Debian GNU/Linux FAQ
                           --------------------

                         Rozdzia 15.1, `Autorzy'

                         Rozdzia 15.2, `Tumacze'

                         wersja 4.0.5, 17 May 2011


-------------------------------------------------------------------------------


Streszczenie
------------

     Ten dokument odpowiada na czsto zadawane pytania dotyczce systemu
     Debian GNU/Linux.


Prawa autorskie
---------------

     Copyright (C) 1996-2003 by Software in the Public Interest

     Udziela si zgody na dystrybuowanie wiernych kopii tego dokumentu pod
     warunkiem opatrzenia wszystkich kopii informacj o prawach autorskich
     a take niniejszym pozwoleniem.

     Udziela si zgody na tworzenie i dystrybucj zmodyfikowanych wersji
     tego dokumentu na warunkach takich, jak w przypadku wiernych kopii,
     pod warunkiem, e cae zmodyfikowane dzieo rozprowadzane jest na
     zasadach identycznych do zawartych w niniejszym pozwoleniu.

     Udziela si zgody na kopiowanie i dystrybucj tumacze tego dokumentu
     w innym jzyku, zgodnie z powyszymi warunkami dotyczcymi
     modyfikowanych wersji dokumentu, z tym wyjtkiem, i tumaczenie
     niniejszego pozwolenia musi zosta zatwierdzone przez Free Software
     Foundation lub pozosta w brzmieniu oryginalnym.

     Powysze tumaczenie _nie_ zostao zatwierdzone przez Free Software
     Fundation i w zwizku z tym _nie_ jest w adnym stopniu wice.  Ma
     jedynie charakter informacyjny, a w przypadku redystrybucji lub
     modyfikacji dokumentu naley stosowa si do oryginau zamieszczonego
     poniej.

     Permission is granted to make and distribute verbatim copies of this
     document provided the copyright notice and this permission notice are
     preserved on all copies.

     Permission is granted to copy and distribute modified versions of this
     document under the conditions for verbatim copying, provided that the
     entire resulting derived work is distributed under the terms of a
     permission notice identical to this one.

     Permission is granted to copy and distribute translations of this
     document into another language, under the above conditions for
     modified versions, except that this permission notice may be included
     in translations approved by the Free Software Foundation instead of in
     the original English.


-------------------------------------------------------------------------------


Spis treci
-----------

     1.        Definicje i przegld
     1.1.      Co to jest Debian GNU/Linux?
     1.2.      OK, teraz ju wiem co to jest Debian... a co to jest Linux?!
     1.3.      Co to jest ten ,,Hurd''?
     1.4.      Jaka jest rnica pomidzy systemem Debian GNU/Linux a
               innymi dystrybucjami Linuksa? Dlaczego powinienem wybra
               Debiana zamiast innej dystrybucji?
     1.5.      Jak projekt Debian wyglda w porwnaniu z projektem GNU
               Fundacji Wolnego Oprogramowania?
     1.6.      Jak si wymawia sowo Debian i co ono oznacza?

     2.        Zdobywanie i instalacja systemu Debian GNU/Linux
     2.1.      Jaka jest najnowsza wersja Debiana?
     2.2.      Gdzie/jak mog zdoby pyty instalacyjne Debiana?
     2.3.      Jak mog zainstalowa Debiana z pyt CD-ROM?
     2.4.      Mam nagrywark pyt CD, czy s gdzie dostpne obrazy pyt
               CD?
     2.5.      Czy mog zainstalowa go z dyskietek?
     2.6.      Czy mog pobra i zainstalowa Debiana bezporednio z
               Internetu?

     3.        Zagadnienia zwizane z kompatybilnoci
     3.1.      Na jakim sprzcie mona uruchomi system Debian GNU/Linux?
     3.2.      Jak bardzo kompatybilny jest Debian z innymi dystrybucjami
               Linuksa?
     3.3.      Jak bardzo kompatybilny jest kod rdowy Debiana z kodem
               rdowym innych systemw Uniksowych?
     3.4.      Czy mog uywa pakietw Debiana (plikw ".deb") w
               dystrybucji Linuksa, ktrej uywam (RedHat/Slackware/...)?
               Czy mog uywa pakietw RedHata (plikw "rpm") w systemie
               Debian GNU/Linux?
     3.5.      Czy w Debianie mog uruchamia moje bardzo stare programy
               "a.out"?
     3.6.      Czy mog na Debianie uruchomi moje stare programy libc5?
     3.7.      Czy mog na Debianie skompilowa stare programy libc5?
     3.8.      Jak mog zainstalowa nie-Debianowy program?
     3.9.      Dlaczego otrzymuj bdy "Can't find libX11.so.6" przy
               uruchamianiu `czegotam'?
     3.10.     Dlaczego nie mog skompilowa programw uywajcych
               libtermcap?
     3.11.     Dlaczego nie mog zainstalowa AccelX?
     3.12.     Dlaczego moje stare aplikacje Motif XFree 2.1 nie dziaaj?

     4.        Oprogramowanie dostpne w Debianie
     4.1.      Jakiego typu aplikacje i programy narzdziowe oferuje Debian
               GNU/Linux?
     4.2.      Kto to wszystko napisa?
     4.3.      W jaki sposb mog pobra aktualn list programw, ktre
               istniej w pakietach Debiana?
     4.4.      Czego brakuje?
     4.5.      Dlaczego podczas kompilowania programw dostaj komunikat
               "ld: cannot find -lfoo"? Dlaczego nie ma libfoo.so w
               pakiecie bibliotek Debiana?
     4.6.      Czy Debian obsuguje Jav?
     4.7.      Jak mog sprawdzi, czy uywam Debiana i ktrej jego wersji?
     4.8.      Jak Debian obsuguje jzyki inne ni angielski?
     4.9.      Jak wygldaj regulacje prawne dotyczce amerykaskich
               przepisw eksportowych?
     4.10.     Gdzie podzia si pine?

     5.        Archiwa FTP Debiana
     5.1.      Do czego su te wszystkie katalogi w archiwach FTP
               Debiana?
     5.2.      Ile dystrybucji Debiana jest w katalogu `dists'?
     5.3.      A co z tymi wszystkimi nazwami jak "slink", "potato" itp.?
     5.3.1.         Jakie inne nazwy byy wczeniej?
     5.3.2.         W jaki sposb powstaj nazwy wyda?
     5.4.      A co z "frozen"?
     5.5.      Dystrybucja "sid"?
     5.5.1.         Zapiski historyczne o dystrybucji "sid"
     5.6.      Co zawiera katalog stable?
     5.7.      Co zawiera katalog testing?
     5.8.      Co zawiera katalog unstable?
     5.9.      Czym s te wszystkie katalogi wewntrz `dists/stable/main'?
     5.10.     Gdzie jest kod rdowy?
     5.11.     Co jest w katalogu `pool'?
     5.12.     Co jest w "incoming"?

     6.        Podstawy zarzdzania systemem pakietw Debiana
     6.1.      Czym jest pakiet w systemie Debian?
     6.2.      Jaki jest format pakietu binarnego w systemie Debian?
     6.3.      Dlaczego nazwy plikw pakietw w systemie Debian s tak
               dugie?
     6.4.      Czym jest plik kontroli w pakiecie systemu Debian?
     6.5.      Czym jest plik conffile w systemie Debian?
     6.6.      Czym s w systemie Debian skrypty: preinst, postinst, prerm
               i postrm ?
     6.7.      Co to jest pakiet _Wymagany_, _Wany_, _Standardowy_,
               _Opcjonalny_ lub _Dodatkowy_?
     6.8.      Co to jest wirtualny pakiet?
     6.9.      Co oznacza powiedzenie, e pakiet _Zaley_, _Zaleca_,
               _Proponuje_, _Wchodzi w konflikt_, _Zastpuje_ lub
               _Dostarcza_ inny pakiet?
     6.10.     Co rozumie si przez Pre-Depends?
     6.11.     Co oznacza si przez _nieznany_, _instalowany_, _usunity_
               _wyczyszczony_ i _wstrzymany_ w statusie pakietu?
     6.12.     Jak mona dokona zatrzymania pakietu?
     6.13.     Jak mog zainstalowa pakiet rdowy?
     6.14.     Jak si buduje binarne pakiety z pakietu rdowego?
     6.15.     Jak mog stworzy pakiet systemu Debian samodzielnie?

     7.        Narzdzia do zarzdzania pakietami w systemie Debian
     7.1.      Jakie programy do zarzdzania swoimi pakietami udostpnia?
     7.1.1.         dpkg
     7.1.2.         dselect
     7.1.3.         dpkg-deb
     7.1.4.         apt-get
     7.1.5.         dpkg-split
     7.2.      Debian twierdzi, e mona uaktualnia uruchomiony program;
               Jak to moliwe?
     7.3.      Jak mog sprawdzi, ktre pakiety s ju zainstalowane w
               Debianie?
     7.4.      Jak mam stwierdzi, ktry pakiet tworzy okrelony plik?

     8.        Aktualizowanie systemu Debian
     8.1.      Jak mog uaktualni mojego Debiana 1.3.1 (lub
               wczeniejszego), opartego na libc5, do wersji 2.0 (lub
               pniejszej), opartej na libc6?
     8.2.      Jak mog utrzyma cigle aktualn wersj Debiana?
     8.2.1.         APT
     8.2.2.         dpkg-ftp
     8.2.3.         mirror
     8.2.4.         dpkg-mountable
     8.3.      Czy musz przechodzi w tryb pojedynczego uytkownika, by
               mc zaktualizowa pakiety?
     8.4.      Czy musz trzyma te wszystkie pliki .deb na swoim dysku?
     8.5.      Jak mog otrzyma zapiski z czynnoci dodawania pakietw do
               systemu?

     9.        Debian i jdro systemu
     9.1.      Czy mog skompilowa i zainstalowa jdro systemu bez
               dostosowywania go do specyfiki Debiana?
     9.2.      Jakich narzdzi dostarcza system Debian w celu budowania
               wasnych wersji jdra systemu?
     9.3.      W jaki sposb mog wykona wasn wersj dyskietki
               startowej?
     9.4.      Jakie narzdzia udostpnia Debian do obsugi moduw?
     9.5.      Czy mog bezpiecznie odinstalowa pakiet ze starym jdrem?

     10.       Dostosowanie systemu Debian GNU/Linux do Twoich potrzeb
     10.1.     Skd mog mie pewno, e wszystkie programy uywaj tego
               samego rozmiaru papieru?
     10.2.     Jak mog udostpni urzdzenia peryferyjne bez naraania
               bezpieczestwa systemu?
     10.3.     W jaki sposb zaadowa czcionk konsoli podczas startu
               systemu?
     10.4.     W jaki sposb skonfigurowa domylne parametry aplikacji dla
               rodowiska X11?
     10.5.     Wydaje si, e kada dystrybucja posiada inne procedury
               startu systemu. Jak to wyglda w Debianie?
     10.6.     Wyglda na to e Debian nie uywa `rc.local' aby dostosowa
               proces startu systemu. Jakie narzdzia zostay dostarczone
               do tego celu?
     10.7.     Jak system zarzdzania pakietami radzi sobie z pakietami,
               zawierajcymi pliki konfiguracyjne innych pakietw?
     10.8.     Jak mog nadpisa plik instalowany przez inny pakiet tak
               eby uywana bya moja wersja?
     10.9.     W jaki sposb doda do listy dostpnych pakietw moje
               lokalnie zbudowane pakiety tak, aby system zarzdzania
               pakietami o nich wiedzia?
     10.10.    Niektrzy uytkownicy lubi mawk, inni gawk; jedni lubi
               vim'a, inni lubi elvis'a; niektrzy lubi trn, inni lubi
               tin. Jak Debian wspiera tak rnorodno upodoba?

     11.       Pomoc dla systemu Debian GNU/Linux
     11.1.     Jakie inne dokumentacje istniej dla systemu Debian
               GNU/Linux?
     11.2.     Czy w Internecie dostpne s jakie moliwoci do dyskusji
               na temat Debiana?
     11.2.1.        Listy dyskusyjne.
     11.2.2.        Opiekunowie pakietw.
     11.2.3.        Grupy dyskusyjne.
     11.3.     Czy istnieje szybka metoda wyszukiwania materiaw
               zwizanych z systemem Debian GNU/Linux?
     11.4.     Czy istniej logi znanych bdw?
     11.5.     Jak mog zgosi bd dotyczcy Debiana?

     12.       Wspomaganie projektu Debian
     12.1.     W jaki sposb mog zosta deweloperem Debiana?
     12.2.     Jak mog wnie zasoby do projektu Debiana?
     12.3.     Jak mog finansowo wspomc projekt Debian?
     12.3.1.        Oprogramowanie w Publicznym Interesie (SPI)
     12.3.2.        Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF)

     13.       Redystrybuowanie Debiana GNU/Linux jako produktu
               komercyjnego
     13.1.     Czy mog sprzedawa Debiana na przygotowanych przeze mnie
               pytach CD?
     13.2.     Czy Debian moe by sprzedawany razem z patnym
               oprogramowaniem?
     13.3.     Robi specjaln dystrybucj Linuksa dla specyficznego rynku.
               Czy mog uy Debiana GNU/Linux i doda moje wasne
               oprogramowanie?
     13.4.     Czy mog dooy do Debiana mj komercyjny program, ktry
               atwo si instaluje?

     14.       Spodziewane zmiany w nastpnej wersji Debiana
     14.1.     Zwikszone bezpieczestwo
     14.2.     Wsparcie dla uytkownikw nie znajcych jzyka angielskiego.
     14.3.     Wicej architektur
     14.4.     Wicej jder systemu

     15.       Oglne informacje dotyczce Czsto Zadawanych Pyta (FAQ)
     15.1.     Autorzy
     15.2.     Tumacze
     15.3.     Informacje zwrotne
     15.4.     Dostpno
     15.5.     Format dokumentu


-------------------------------------------------------------------------------


1. Definicje i przegld
-----------------------


1.1. Co to jest Debian GNU/Linux?
---------------------------------

     Debian GNU/Linux jest szczegln _dystrybucj_ systemu operacyjnego
     Linux i licznych pakietw, ktre mona na nim uruchomi.

     W zasadzie, uytkownicy mog pobra z Internetu lub innych rde
     jdro Linux, a nastpnie je samodzielnie skompilowa.  Mog dalej
     pobra kody rdowe wielu aplikacji w ten sam sposb, skompilowa je,
     a potem zainstalowa na swoim systemie.  W przypadku skomplikowanych
     programw, ten proces moe by nie tylko czasochonny, ale te moe
     powodowa bdy.  Aby tego unikn, uytkownicy czsto wol otrzyma
     system operacyjny i pakiety z oprogramowaniem od jednego z
     dystrybutorw Linuksa.  To co wyrnia od siebie rne dystrybucje
     Linuksa to wybr oprogramowania, protokow, sposb tworzenia,
     instalacji i zarzdzania pakietami wraz z narzdziami za to
     odpowiedzialnymi.  Do tego dochodzi jeszcze dokumentacja i inne
     usugi.

     Debian GNU/Linux jest wynikiem prac i powiecenia wielu ochotnikw,
     ktrym przywieca cel stworzenia wysokiej jakoci wolnego systemu
     operacyjnego zawierajcego pen gam aplikacji.  Idea wolnego systemu
     uniksopodobnego zrodzia si wraz z projektem GNU, a wiele aplikacji,
     ktre czyni system Debian GNU/Linux tak uytecznym, zostao
     opracowanych w ramach wanie tego projektu.

     Dla Debiana wolno (z angielskiego ,,free'', co znaczy zarwno
     ,,wolno'' jak i ,,darmowo'') ma znaczenie zgodne z rozumieniem
     projektu GNU (zobacz Wytyczne Debiana dotyczce Oprogramowania
     Wolnodostpowego (http://www.debian.org/social_contract#guidelines/)).
     Kiedy mwimy o wolnym oprogramowaniu, odnosimy si do wolnoci, nie do
     jego szybkoci dziaania.  Wolne oprogramowanie oznacza, e masz woln
     rk do dystrybuowania kopii, e otrzymae kody rdowe, e moesz
     zmienia te programy, lub uywa ich czci w innych wolnych
     programach.

     Projekt Debian zosta stworzony przez Iana Murdocka w 1993 roku i na
     pocztku by sponsorowany przez projekt GNU Fundacji Wolnego
     Oprogramowania (FSF).  Dzi deweloperzy Debiana myl o nim jak o
     bezporednim potomku projektu GNU.

     Debian GNU/Linux jest:

        * _szeroko rozbudowany_: aktualna liczba pakietw w Debianie wynosi
          29000.  Uytkownicy mog wybra, ktre pakiety chc zainstalowa.
          Debian dostarcza narzdzie do tego celu.  List i opisy aktualnie
          dostpnych pakietw dla Debiana moesz znale na kadym z
          serwerw lustrzanych (http://www.debian.org/distrib/ftplist/)
          Debiana.

        * _wolny w uytkowaniu i redystrybucji_: Nie ma adnego konsorcjum
          czonkowskiego czy wymaga patnoci do brania udziau w jego
          rozprowadzaniu i rozwijaniu.  Wszystkie pakiety, ktre formalnie
          s czci systemu Debian GNU/Linux s wolne w redystrybucji,
          zazwyczaj na warunkach licencji GNU GPL.

          Archiwum FTP Debiana zawiera rwnie okoo 187 pakietw (w
          archiwum `non-free' i `contrib'), ktre s rozprowadzane pod
          specyficznymi warunkami (warunki rozprowadzania zawarte s w
          kadym pakiecie).

        * _dynamiczny_: Dziki udziaowi 880 ochotnikw stale wnoszcych
          nowy i ulepszony kod, Debian rozwija si gwatownie.  Co kilka
          miesicy planowane s nowe wydania, a archiwum FTP aktualizowane
          jest codziennie.

     Mimo, e Debian GNU/Linux jest Wolnym Oprogramowaniem, jest on
     podstaw na ktrej mog powstawa kolejne dystrybucje Linuksa.  Przez
     dostarczanie niezawodnego, szeroko rozbudowanego systemu podstawowego,
     Debian dostarcza system Linux uytkownikom ze zwikszon
     kompatybilnoci i pozwala twrcom dystrybucji Linuksa skupi uwag na
     rzeczach, ktre powoduj, e ich dystrybucja jest szczeglna.  Zobacz
     Rozdzia 13.3, `Robi specjaln dystrybucj Linuksa dla specyficznego
     rynku.  Czy mog uy Debiana GNU/Linux i doda moje wasne
     oprogramowanie?'  w celu uzyskania wikszej iloci informacji.


1.2. OK, teraz ju wiem co to jest Debian... a co to jest Linux?!
-----------------------------------------------------------------

     Mwic krtko, Linux jest jdrem uniksopodobnego sytemu operacyjnego.
     Pierwotnie by on przeznaczony dla maszyn 386 (i lepszych), a teraz
     jest on w trakcie przenoszenia na inne architektury, wcznie z
     wieloprocesorowymi.  Linuksa napisa Linus Torvalds i wielu
     informatykw z caego wiata.

     Poza samym jdrem, system ,,Linux'' zazwyczaj posiada:

        * system plikw zgodny ze Standardem Hierarchii Linuksowego Systemu
          Plikw http://www.pathname.com/fhs/.

        * szeroki wybr narzdzi Uniksowych, z ktrych wiele byo
          stworzonych przez projekt GNU oraz Fundacj Wolnego
          Oprogramowania (FSF).

     Kombinacja jdra Linuksa, jego systemu plikw, oprogramowania
     pochodzcego z projektu GNU i FSF, oraz innego oprogramowania, jest
     tak zaprojektowana, aby osign kompatybilno ze standardem POSIX
     (IEEE 1003.1); zobacz Rozdzia 3.3, `Jak bardzo kompatybilny jest kod
     rdowy Debiana z kodem rdowym innych systemw Uniksowych?'.

     W celu uzyskania wikszej iloci informacji na temat Linuksa, zobacz
     stron Michaela K.  Johnsona Linux Information Sheet
     (ftp://ibiblio.org/pub/Linux/docs/HOWTO/INFO-SHEET/) oraz Meta-FAQ
     (ftp://ibiblio.org/pub/Linux/docs/HOWTO/META-FAQ/).


1.3. Co to jest ten ,,Hurd''?
-----------------------------

     Hurd jest zespoem serwerw uruchamianych na mikrojdrze GNU Mach.
     Razem tworz podstaw dla systemu operacyjnego GNU.

     Obecnie Debian jest dostpny tylko dla Linuksa, ale razem z Debian
     GNU/Hurd zaczlimy rwnie oferowa Hurda jako platform
     programistyczn, serwer oraz stacj robocz.  Jednak Debian GNU/Hurd
     nie zosta jeszcze oficjalnie wydany i nie nastpi to jeszcze przez
     pewien czas.

     Prosz zobaczy http://www.gnu.org/software/hurd/ w celu uzyskania
     wikszej iloci informacji o GNU/Hurd, oraz
     http://www.debian.org/ports/hurd/ aby uzyska wicej informacji o
     Debian GNU/Hurd.


1.4. Jaka jest rnica pomidzy systemem Debian GNU/Linux a innymi
dystrybucjami Linuksa? Dlaczego powinienem wybra Debiana zamiast innej
dystrybucji?
----------------------------------------------------------------------------

     Oto kluczowe cechy, ktre odrniaj Debiana od innych dystrybucji
     Linuksa:

     System zarzdzania pakietw Debiana:
          Cay system, lub jakakolwiek jego cz, moe by uaktualniany
          bez ponownego formatowania, bez gubienia istniejcej ju
          konfiguracji i (w wikszoci przypadkw) bez ponownego
          uruchamiania komputera.  Wikszo obecnie dostpnych dystrybucji
          Linuksa ma swego rodzaju system zarzdzania pakietw; system
          zarzdzania pakietw Debiana jest unikalny oraz szczeglnie
          mocny.  (zobacz Cz 6, `Podstawy zarzdzania systemem pakietw
          Debiana')

     Otwarty rozwj:
          Podczas gdy inne dystrybucje Linuksa s rozwijane przez mae,
          indywidualne, zamknite grupy, lub komercyjnych sprzedawcw,
          Debian jest jedyn dystrybucj Linuksa, ktra jest rozwijana
          przez wiele osb za porednictwem Internetu w tym samym duchu, co
          Linux oraz inne Wolne Oprogramowanie.

          Ponad 880 ochotnikw pracuje nad pakietami w liczbie ponad 29000
          i polepszaniem systemu Debian GNU/Linux.  Deweloperzy Debiana
          zasilaj projekt nie przez pisanie nowych programw (w wikszoci
          przypadkw), ale przez tworzenie pakietw, wedug standardw
          projektu, zawierajcych istniejce oprogramowanie, poprzez
          informowanie zewntrznych deweloperw o nowych bdach, oraz
          poprzez zapewnianie wsparcia uytkownikom.  Wicej informacji
          dotyczcej tego jak zosta wsppracownikiem znajduje si w
          Rozdzia 12.1, `W jaki sposb mog zosta deweloperem Debiana?'.

     System ledzenia bdw (BTS):
          Fakt tak duego geograficznego rozsiania deweloperw Debiana po
          caym wiecie wymaga do uycia specjalnych narzdzi i szybkiego
          informowania o bdach i poprawkach, bez ktrych rozwj systemu
          nie byby tak dynamiczny.  Uytkownicy s zachcani do
          informowania o zauwaonych przez nich bdach w stylu formalnym,
          po czym informacje o nich staj si dostpne w archiwach WWW, lub
          poprzez poczt elektroniczn.  Wicej o zarzdzaniu logw
          dotyczcych bdw przeczytasz w tym FAQ w Rozdzia 11.4, `Czy
          istniej logi znanych bdw?'.

     Polityka Debiana:
          Debian ma rozbudowan specyfikacj wasnych standardw jakoci,
          polityk Debiana.  Ten dokument definiuje jako i standardy,
          ktre kady pakiet musi spenia.

     Wicej informacji o tym znajdziesz na naszej stronie o powodach dla
     ktrych warto wybra Debiana
     (http://www.debian.org/intro/why_debian/).


1.5. Jak projekt Debian wyglda w porwnaniu z projektem GNU Fundacji
Wolnego Oprogramowania?
----------------------------------------------------------------------------

     System Debian jest tworzony w myl idei Wolnego Oprogramowania, ktre
     byo najpierw bronione przez Fundacj Wolnego Oprogramowania (FSF)
     (http://www.gnu.org/) a w szczeglnoci przez Richarda Stallmana
     (http://www.stallman.org/).  Potne narzdzia programistyczne,
     aplikacje i innego rodzaju oprogramowanie FSF, s rwnie kluczow
     czci Debiana.

     Projekt Debian jest oddzieln jednostk Fundacji Wolnego
     Oprogramowania (FSF), jednake komunikujemy si regularnie i razem
     wsppracujemy nad rnymi projektami.  Na wyran prob Fundacji
     Wolnego Oprogramowania nazywamy nasz system ,,Debian GNU/Linux'' i
     jestemy szczliwi, e speniamy t prob.

     Staym celem Fundacji Wolnego Oprogramowania (FSF) jest rozwijanie
     nowego systemu operacyjnego zwanego GNU, bazujcego na Hurdzie
     (http://www.gnu.org/software/hurd/).  Debian pracuje z FSF nad tym
     systemem zwanym Debian GNU/Hurd (http://www.debian.org/ports/hurd/).


1.6. Jak si wymawia sowo Debian i co ono oznacza?
---------------------------------------------------

     Sowo Debian wymawiamy: Deb'-i-en, z krtkim /e/ w czci Deb i
     akcentem na pierwsz sylab.  Sowo Debian jest poczeniem imion
     Debry oraz Iana Murdocka, ktry zaoy projekt.  (Sowniki
     dwuznacznie podaj sposb wymowy sowa Ian (!), ale Ian preferuje
     ee'-en.)


-------------------------------------------------------------------------------


2. Zdobywanie i instalacja systemu Debian GNU/Linux
---------------------------------------------------


2.1. Jaka jest najnowsza wersja Debiana?
----------------------------------------

     Obecnie istniej trzy wersje systemu Debian GNU/Linux:

     _wersja 6.0, znana take jako dystrybucja `stabilna'_
          Jest to stabilne i dobrze przetestowane oprogramowanie,
          zmieniajce si, jeli poprawiono jego bezpieczestwo lub
          uyteczno.

     _dystrybucja `testowa'_
          Tutaj s umieszczone pakiety, ktre znajd si w nastpnym
          wydaniu `stabilnym'; zostay przetestowane w dystrybucji
          niestabilnej, ale jeszcze nie nadaj si do wydania.  Ta
          dystrybucja jest uaktualniana czciej ni `stabilna', ale
          rzadziej ni `niestabilna'.

     _dystrybucja `niestabilna'_
          Ta wersja jest aktualnie w fazie rozwoju, jest stale
          uaktualniana.  Moesz pobra pakiety z archiwum wersji
          `niestabilnej' na dowolnej witrynie FTP Debiana i uy ich do
          uaktualnienia swojego systemu w kadej chwili, ale nie powiniene
          oczekiwa, e system bdzie nadawa si do uytku w takim samym
          stopniu jak poprzednio lub bdzie tak samo stabilny - oto
          dlaczego jest ona nazywana `_niestabiln_'!

     Chcc uzyska wicej informacji zobacz Rozdzia 5.2, `Ile dystrybucji
     Debiana jest w katalogu `dists'?'.


2.2. Gdzie/jak mog zdoby pyty instalacyjne Debiana?
------------------------------------------------------

     Obrazy pyt instalacyjnych moesz zdoby pobierajc odpowiednie pliki
     z jednego z serwerw lustrzanych Debiana
     (http://www.debian.org/mirror/list).

     Pliki instalacyjne systemu s wydzielone w podkatalogach katalogu
     `dists/stable/main' , a nazwy tych podkatalogw odnosz si do Twojej
     architektury, w nastpujcy sposb: `disks-<arch>' (<arch> to "i386",
     "sparc", itd, sprawd witryn, aby uzyska dokadn list).  W kadym
     z podkatalogw dla danej architektury moe znajdowa si kilka
     katalogw, kady dla wersji instalacyjnej systemu, a aktualnie uywana
     znajduje si w katalogu `current' (ktry jest dowizaniem
     symbolicznym).

     Zobacz plik `README.txt' w tym katalogu w celu uzyskania dalszych
     instrukcji.


2.3. Jak mog zainstalowa Debiana z pyt CD-ROM?
-------------------------------------------------

     Linux obsuguje system plikw ISO 9660 (CD-ROM) z rozszerzeniami Rock
     Ridge (dawniej znany jako "High Sierra").  Kilku sprzedawcw
     (http://www.debian.org/CD/vendors/) dostarcza system Debian GNU/Linux
     w tym formacie.

     Ostrzeenie: Kiedy instalujesz system z pyt CD-ROM, zazwyczaj nie
     jest dobrym pomysem wybr metody dostpu do `cdrom' przy pomocy
     narzdzia dselect.  Metoda ta jest zazwyczaj bardzo wolna.  Na
     przykad metody `mountable' i `apt' s znacznie lepsze przy instalacji
     z CD-ROMw (zobacz Rozdzia 8.2.4, `dpkg-mountable' i Rozdzia 8.2.1,
     `APT').


2.4. Mam nagrywark pyt CD, czy s gdzie dostpne obrazy pyt CD?
-------------------------------------------------------------------

     Tak.  Aby uatwi sprzedawcom pyt CD dostarczanie dyskw wysokiej
     jakoci, udostpniamy oficjalne obrazy pyt CD
     (http://cdimage.debian.org/).


2.5. Czy mog zainstalowa go z dyskietek?
------------------------------------------

     Najpierw ostrzeenie: cay Debian GNU/Linux jest zdecydowanie zbyt
     duy, aby instalowa go ze standardowych dyskietek 1.44 MB -
     instalacji takiej raczej nie nazwaby bardzo przyjemnym
     dowiadczeniem.

     Skopiuj pakiety Debiana na sformatowane dyskietki.  Obsugiwane
     formaty to DOS, rodzimy format Linuksa "ext2" lub "minix"; nie
     zapomnij uy polecenia mount waciwego dla uytego formatu
     dyskietki.

     Uycie dyskietek powoduje nastpujce komplikacje:

        * Krtkie nazwy plikw MS-DOS.  Jeli prbujesz umieci pakiety
          Debiana na dyskietkach formatu MS-DOS, stwierdzisz, e ich nazwy
          zazwyczaj s za dugie i nie odpowiadaj ograniczeniom dugoci
          nazw plikw MS-DOS do 8.3.  Aby rozwiza ten problem, powiniene
          uy dyskw z systemem plikw VFAT, poniewa VFAT obsuguje
          dugie nazwy plikw.

        * Due rozmiary plikw: niektre pakiety posiadaj rozmiar wikszy
          ni 1,44 MB i nie zmieszcz si na jednej dyskietce.  Do
          rozwizania tej niedogodnoci uyj narzdzia dpkg-split (zobacz
          Rozdzia 7.1.5, `dpkg-split'), dostpnego w katalogu `tools', na
          serwerach lustrzanych Debiana
          (http://www.debian.org/mirror/list).

     Chcc odczytywa i zapisywa dane z dyskietki, musisz posiada obsug
     dyskietek wkompilowan w jdro; wikszo jder wspiera obsug
     napdw dyskietek.

     Chcc zamontowa dyskietk w punkcie montowania `/floppy' (katalog
     powinien zosta utworzony w czasie instalacji) wpisz

        * mount -t msdos /dev/fd0 /floppy/

          jeeli dyskietka znajduje si w napdzie A: i posiada system
          plikw MS-DOS,

        * mount -t msdos /dev/fd1 /floppy/

          jeeli dyskietka znajduje si w napdzie B: i posiada system
          plikw MS-DOS,

        * mount -t ext2 /dev/fd0 /floppy/

          jeeli dyskietka znajduje si w napdzie A: i posiada system
          plikw ext2 (tj.  podstawowy system plikw Linuksa).


2.6. Czy mog pobra i zainstalowa Debiana bezporednio z Internetu?
---------------------------------------------------------------------

     Tak.  Moesz zainicjowa system instalacyjny Debiana z zestawu plikw,
     ktry moesz pobra z naszego serwera FTP i jego serwerw lustrzanych.

     Moesz pobra may plik z obrazem pyty CD, utworzy z niego pyt
     startow, zainstalowa z niej system podstawowy, a reszt poprzez
     sie.  Aby uzyska wicej informacji zobacz
     http://www.debian.org/CD/netinst/.

     Moesz take pobra pliki z obrazami dyskietek, utworzy z nich
     dyskietki startowe, uruchomi procedur instalacyjn, a reszt Debiana
     pobra poprzez sie.  Aby uzyska wicej informacji zobacz
     http://www.debian.org/distrib/floppyinst.


-------------------------------------------------------------------------------


3. Zagadnienia zwizane z kompatybilnoci
------------------------------------------


3.1. Na jakim sprzcie mona uruchomi system Debian GNU/Linux?
---------------------------------------------------------------

     Debian GNU/Linux zawiera kompletny kod rdowy dla wszystkich
     zawartych w nim aplikacji, wic powinien dziaa na wszystkich
     platformach, ktre s wspierane przez jdro Linux; szczegy mona
     znale w Linux FAQ
     (http://en.tldp.org/FAQ/Linux-FAQ/intro.html#DOES-LINUX-RUN-ON-MY-COMPUTER)

     Obecne wydanie systemu Debian GNU/Linux 6.0, zawiera kompletn binarn
     dystrybucj dla nastpujcych architektur:

     _i386_: obejmuje komputery pracujce z procesorami Intela lub
     kompatybilnymi z Intelem, czyli Intelowskie 386, 486, Pentium, Pentium
     Pro, Pentium II (zarwno Klamath jak i Celeron), Pentium III, i
     wikszo kompatybilnych procesorw AMD, Cyrix i innych.

     _m68k_: obejmuje komuptery Amiga i Atari posiadajce procesory
     Motorola 680x0 dla x>=2; z MMU.

     _alpha_: systemy Alpha produkowane przez Compaq/Digital

     _sparc_: obejmuje systemy Sun'a: SPARC i wikszo UltraSPARC.

     _powerpc_: obejmuje maszyny PowerPC IBM/Motorola, wliczjc w to CHRP,
     PowerMac i maszyny PReP.

     _arm_: maszyny ARM i StrongARM.

     _mips_: systemy big-endian MIPS SGI: Indy i Indiago2; _mipsel_:
     maszyny little-endian MIPS, Digital DECstations.

     _hppa_: maszyny Hawlett-Packard'a PA-RISC (712, C3000, L2000, A500).

     _ia64_: komputery Intel IA-64 ("Itanium").

     _s390_: systemy IBM S/390 mainframe.

     Binarna dystrybucja Debiana dla architektury Sparc64 (natywny
     UltraSPARC) jest obecnie w trakcie rozwoju.

     Wicej informacji dotyczcych uruchamiania systemu, partycjonowania
     Twoich dyskw, obsugi urzdze PCMCIA (PC Card) i podobnych zagadnie
     mona znale w Installation Manual, ktry jest dostpny na Naszej
     stronie WWW http://www.debian.org/releases/stable/installmanual.


3.2. Jak bardzo kompatybilny jest Debian z innymi dystrybucjami Linuksa?
------------------------------------------------------------------------

     Deweloperzy Debiana komunikuj si z twrcami innych dystrybucji
     Linuksa w celu zachowania binarnej kompatybilnoci pomidzy
     dystrybucjami Linuksa.  Wikszo linuksowych, komercyjnych produktw
     dziaa rwnie dobrze pod kontrol Debiana jak i pod kontrol systemw
     dla ktrych zostay stworzone.

     Debian GNU/Linux przestrzega Linux Filesystem Hierarchy Standard
     (http://www.pathname.com/fhs/).  Jednak standard dopuszcza wasn
     interpretacj niektrych zasad w nim opisanych, wic mog istnie
     nieznaczne rnice pomidzy Debianem a pozostaymu systemami
     Linuksowymi.


3.3. Jak bardzo kompatybilny jest kod rdowy Debiana z kodem rdowym
innych systemw Uniksowych?
----------------------------------------------------------------------------

     Dla wikszoci aplikacji kod rdowy Linuksa jest kompatybilny z
     innymi systemami Uniksowymi.  Linux wspiera prawie wszystko co jest
     dostpne w Uniksach System V i darmowowych oraz komercyjnych
     pochodnych BSD.  Jednak w obszarze biznesu zwizanego z Uniksem takie
     twierdzenie nie ma prawie adnego znaczenia, poniewa nie ma sposobu
     aby je udowodni.  W przemyle zwizanym z tworzeniem oprogramowania
     wymagana jest cakowita kompatybilno, a nie kompatybilno "w
     prawie" wszystkich przypadkach.  Z tego powodu przez lata narastaa
     potrzeba stworzenia standardu, i dzisiaj takim gwnym standardem
     kompatybilnoci kodu rdowego w Uniksowych systemach operacyjnych
     jest POSIX.1 (IEEE Standard 1003.1-1990).

     Linux w zamierzeniach ma przestrzega POSIX.1, ale certyfikat POSIX.1
     (i FIPS 151-2) jest dosy drogi; std praca na zasadach zgodnych z
     POSIX jest dla deweloperw Linuksa trudniejsza.  Koszty certyfikatu
     sprawiaj, e zdobycie przez Debiana certyfikatu, nawet w przypadku
     przejcia procesu sprawdzania, jest mao prawdopodobne.  (Proces ten
     jest obecnie przeprowadzany za darmo, wic oczekuje si, e wicej
     ludzi bdzie pracowa zgodnie z wytycznymi POSIX.1)

     Unifix GmbH (Braunschweig, Niemcy) stworzy system Linuksowy, ktry
     dosta certyfikat jako system zgodny z FIPS 151-2 (rozszerzenie
     POSIX.1).  Ta technologia jest dostpna we wasnej dystrybucji Unifix
     nazwanej Unifix Linux 2.0 i w Linux-FT Lasermoon'a.


3.4. Czy mog uywa pakietw Debiana (plikw ".deb") w dystrybucji
Linuksa, ktrej uywam (RedHat/Slackware/...)? Czy mog uywa pakietw
RedHata (plikw "rpm") w systemie Debian GNU/Linux?
----------------------------------------------------------------------------

     Rne dystrybucje Linuksa uywaj rnych formatw pakietw i rnych
     programw do zarzdzania tymi pakietami.

     _Prawdopodobnie moesz:_
          Jest dostpny program, ktry rozpakuje pakiet Debiana na
          komputerze, gdzie zainstalowana jest inna dystrybucja Linuksa, i
          generalnie bdzie dziaa, w sensie takim, e pliki bd
          rozpakowane.  Odwrotna sytuacja prawdopodobnie te zachodzi, to
          znaczy program rozpakowujcy pakiety RedHata albo Slackware'a na
          komputerze z dystrybucj opart o system Debian GNU/Linux
          prawdopodobnie rozpakuje pakiet i umieci wikszo plikw w
          zamierzonych katalogach.  W wikszoci jest to konsekwencja
          istnienia (i oglnego przestrzegania zasad) Linux Filesystem
          Hierarchy Standard.  Pakiet Alien
          (http://packages.debian.org/alien) jest uywany do konwersji
          pomidzy rnymi typami pakietw.

     _Prawdopodobnie nie chcesz:_
          Wikszo menaderw pakietw zapisuje swoje pliki
          administracyjne kiedy s uywane do rozpakowywania archiwum.  Te
          pliki administracyjne zwykle nie s ustandaryzowane.  Dlatego
          rozpakowanie pakietu Debiana na 'obcym' komputerze bdzie miao
          nieprzewidywalne efekty (a zwaszcza nie uyteczne) dla dziaania
          menadera pakietw uywanego na tym komputerze.  Analogicznie,
          programy do zarzdzania pakietami z innych dystrybucji mog
          skutecznie rozpakowa swoje archiwa na komputerze z
          zainstalowanym Debianem, ale prawopodobnie spowoduje to, e
          menader pakietw Debiana nie bdzie poprawnie dziaa, gdy
          trzeba bdzie zaktualizowa lub usun pakiety, lub nawet podczas
          tworzenia listy pakietw zainstalowanych w systemie.

     _Lepsze rozwizanie:_
          Linux File System Standard (a wic i Debian GNU/Linux) wymaga,
          aby podkatalogi w `/usr/local/', byy w peni dostpne dla
          uytkownikw.  Dlatego uytkownicy mog rozpakowa 'obce' pakiety
          w tym katalogu, zarzdza ich konfiguracj, aktualizowa i usuwa
          zalenie od potrzeby.


3.5. Czy w Debianie mog uruchamia moje bardzo stare programy "a.out"?
-----------------------------------------------------------------------

     Czy na pewno cigle masz takie programy?  :-)

     Aby _uruchomi_ program, ktry ma format `a.out' (np., QMAGIC lub
     ZMAGIC),

        * Bd pewny, e Twoje jdro wspiera uruchamianie programw
          wykonywalnych `a.out', albo poprzez wkompilowanie tego
          bezporednio do jdra (CONFIG_BINFMT_AOUT=y) albo jako modu
          (CONFIG_BINFMT_AOUT=m).  (Pakiet z obrazem jdra Debiana zawiera
          modu `binfmt_aout'.)

          Jeeli jdro Twojego Debiana obsuguje uruchamianie plikw
          wykonywalnych `a.out' za porednictwem moduu, wtedy musisz by
          pewny, e modu `binfmt_aout' jest zaadowany.  Moesz to zrobi
          w czasie procesu startu sytemu poprzez dodanie lini `binfmt_aout'
          do pliku `/etc/modules'.  Moesz to take zrobi z lini polece,
          poprzez wpisanie polecenia `insmod DIRNAME/binfmt_aout.o' gdzie
          `DIRNAME' jest nazw katalogu, gdzie jest przechowywany modu
          zbudowany dla tej wersji jdra, ktra w danej chwili jest
          uywana.  W systemie z jdrem w wersji 2.2.17 `DIRNAME' bdzie
          `/lib/modules/2.2.17/fs/'.

        * zainstaluj pakiet `libc4', ktry moesz znale w jednej z
          dystrybucji wydanej przed 2.0 (poniewa wtedy usunito ten
          pakiet).  Moesz sprbowa jakiego starego CD-ROMu z Debianem
          (Debian 1.3.1 nadal zawiera ten pakiet) lub zobacz
          ftp://archive.debian.org/debian-archive/.

        * Jeli program, ktry chcesz uruchomi jest klientem X-w `a.out',
          zainstaluj pakiet `xcompat' (zobacz powyej w celu sprawdzenia
          dostpnoci).

     Jeli posiadasz komercyjny program w formacie `a.out', to dobry czas
     na poproszenie autorw o aktualizacj w formacie `ELF'.


3.6. Czy mog na Debianie uruchomi moje stare programy libc5?
--------------------------------------------------------------

     Tak.  Zainstaluj po prostu wymagane biblioteki `libc5' z czci
     `oldlibs' (zawierajcej stare pakiety wanie dla zgodnoci ze starymi
     aplikacjami).


3.7. Czy mog na Debianie skompilowa stare programy libc5?
-----------------------------------------------------------

     Tak.  Zainstaluj `libc5-altdev' i `altgcc' (z czci `oldlibs').
     Moesz znale odpowiednie, skompilowane z libc5 `gcc' i `g++' w
     katalogu `/usr/i486-linuxlibc1/bin'.  Umie je w zmiennej $PATH tak
     by `make' i inne programy uruchamiay je jako pierwsze.

     Jeli musisz skompilowa klienta X-w libc5, zainstaluj pakiety
     `xlib6' i `xlib6-altdev'.

     Uwaaj, bo rodowisko libc5 nie jest ju w peni obsugiwane przez
     nasze pakiety.


3.8. Jak mog zainstalowa nie-Debianowy program?
-------------------------------------------------

     Pliki znajdujce si w katalogu `/usr/local/' nie s pod kontrol
     systemu zarzdzania pakietami Debiana.  Dlatego dobr praktyk jest
     umieszczanie rde swoich programw w `/usr/local/src/'.  Dla
     przykadu moesz rozpakowa pliki z archiwum "cotam.tar" do katalogu
     `/usr/local/src/foo'.  Po kompilacji binaria przenie do
     `/usr/local/bin/', biblioteki do `/usr/local/lib/', a wszelkie pliki
     konfiguracyjne do `/usr/local/etc/'.

     Jeli Twoje programy i/lub pliki naprawd musz by umieszczone w
     jakich innych lokalizacja to nadal moesz trzyma je w `/usr/local/'
     i utworzy odpowiednie dowizania symboliczne z wymaganych lokalizacji
     do `/usr/local/'.  Np.  moesz zrobi dowizanie

          ln -s /usr/local/bin/cotam /usr/bin/cotam

     W kadym przypadku, jeli licencja programu pozwala na redystrybucj
     powiniene zastanowi si nad stworzeniem pakietu i przesaniu go do
     Debiana.  Przewodniki jak sta si opiekunem pakietu s zaczone w
     podrczniku Polityki Debiana (zobacz Rozdzia 11.1, `Jakie inne
     dokumentacje istniej dla systemu Debian GNU/Linux?').


3.9. Dlaczego otrzymuj bdy "Can't find libX11.so.6" przy uruchamianiu
`czegotam'?
----------------------------------------------------------------------------

     Taki bd oznacza moe, e program jest zczony z bibliotekami X11 w
     wersji `libc5'.  W takim przypadku musisz zainstalowa pakiet `xlib6'
     z czci `oldlibs'.

     Moesz otrzymywa podobne komunikaty o bdach odnoszce si do pliku
     libXpm.so.4.  W takim przypadku naley zainstalowa bibliotek XPM w
     wersji libc5 z pakietu `xpm4.7' z czci `oldlibs'.


3.10. Dlaczego nie mog skompilowa programw uywajcych libtermcap?
---------------------------------------------------------------------

     Zamiast bazy oraz biblioteki `termcap' Debian uywa bazy `terminfo'
     oraz biblioteki `ncurses' opisujcej interfejsy terminali.
     Uytkownicy kompilujcy programy, ktre wymagaj pewnej wiedzy o
     interfejsie terminali powinni podmieni odwoania do biblioteki
     `libtermcap' na `libncurses'.

     By obsugiwa binaria, ktre zostay ju poczone z bibliotek
     `termcap' i do ktrych nie posiadasz rde, Debian udostpnia pakiet
     `termcap-compat'.  W nim zawarte s `libtermcap.so.2' i
     `/etc/termcap'.  Zainstaluj ten pakiet jeli program nie uruchamia si
     wypisujc komunikat "can't load library 'libtermcap.so.2'" lub
     wspomina o brakujcym pliku `/etc/termcap'.


3.11. Dlaczego nie mog zainstalowa AccelX?
--------------------------------------------

     AccelX uywa do instalacji biblioteki `termcap'.  Zobacz Rozdzia
     3.10, `Dlaczego nie mog skompilowa programw uywajcych
     libtermcap?'.


3.12. Dlaczego moje stare aplikacje Motif XFree 2.1 nie dziaaj?
-----------------------------------------------------------------

     Musisz zainstalowa pakiet `motifnls', ktry dostarcza pliki
     konfiguracyjne dla XFree-2.1 pozwalajce aplikacjom Motifa
     skompilowanym pod XFree-2.1 uruchamia si pod XFree-3.1.

     Bez tych plikw niektre aplikacje Motifa skompilowane na innych
     komputerach (takich jak Netscape) mog si zawiesza przy prbie
     kopiowania i wklejania do pl tekstowych.  Mog wystpowa rwnie
     inne problemy.


-------------------------------------------------------------------------------


4. Oprogramowanie dostpne w Debianie
-------------------------------------


4.1. Jakiego typu aplikacje i programy narzdziowe oferuje Debian
GNU/Linux?
----------------------------------------------------------------------------

     Tak jak wikszo dystrybucji Linuksa, Debian GNU/Linux oferuje:

        * gwne publikacje GNU suce do programowania, obsugi plikw i
          obrbki tekstu, takie jak gcc, g++, make, texinfo, Emacs, powoka
          Bash i wiele ulepszonych narzdzi systemu Unix,

        * Perl, Python, Tcl/Tk i rne powizane z nimi programy, moduy i
          biblioteki,

        * TeX (LaTeX) i Lyx, dvips, Ghostscript,

        * X Window System, ktry udostpnia sieciowy graficzny interfejs
          uytkownika wraz z niezliczon iloci aplikacji napisanych dla
          rodowiska X takich jak GNOME,

        * peen wachlarz aplikacji sieciowych: serwery protokow
          internetowych takich jak HTTP (WWW), FTP, NNTP (news), SMTP i POP
          (poczta), serwery nazw; dostpne s przegldarki internetowe i
          narzdzia do tworzenia stron WWW.

     Debian obejmuje ponad 28200 pakietw, poczwszy od serwerw wiadomoci
     i przegldarek poprzez programy obsugujce dwik, programy
     faksujce, bazy danych i arkusze kalkulacyjne, programy do obrbki
     obrazu, komunikacji, sieci, narzdzia pocztowe, serwery sieciowe, a
     nawet programy obsugujce ham-radio.

     Cz programw jest dostpna jako pakiety Debiana, cho - z powodu
     restrykcji licencyjnych - nie s formaln czci dystrybucji.  Ich
     aktualna ilo to 187.


4.2. Kto to wszystko napisa?
-----------------------------

     _Autorzy_ kadego z programw w pakiecie s wymienieni w pliku
     `/usr/doc/PAKIET/copyright', gdzie PAKIET naley zastpi nazw
     pakietu.

     _Koordynatorzy_, ktrzy z tego oprogramowania utworzyli pakiet dla
     systemu Debian GNU/Linux s wymienieni w pliku kontrolnym (zobacz
     Rozdzia 6.4, `Czym jest plik kontroli w pakiecie systemu Debian?'),
     znajdujcym si w kadym pakiecie.


4.3. W jaki sposb mog pobra aktualn list programw, ktre istniej w
pakietach Debiana?
----------------------------------------------------------------------------

     Kompletna lista jest dostpna w dwch czciach:

     lista pakietw, ktre mog by wszdzie dystrybuowane
          z dowolnego serwera lustrzanego Debiana
          (http://www.debian.org/distrib/ftplist/), w pliku
          `indices/Maintainers'.  Ten plik zawiera nazwy pakietw oraz
          nazwiska i adresy ich koordynatorw.

     lista pakietw, ktre nie mog by dystrybuowane poza Stany
     Zjednoczone
          z dowolnego serwera lustrzanego Debiana non-US
          (http://www.debian.org/mirror/list-non-US), w pliku
          `indices-non-US/Maintainers'.  Ten plik zawiera nazwy pakietw
          oraz nazwiska i adresy ich koordynatorw.

     Strona Dostp do pakietw Debiana przez WWW
     (http://packages.debian.org/) w wygodny sposb przedstawia informacj
     o pakietach podzielonych na okoo dwadziecia "sekcji" archiwum
     Debiana.


4.4. Czego brakuje?
-------------------

     Lista programw, ktre wci czekaj na umieszczenie w pakietach
     Debiana to Work-Needing and Prospective Packages list
     (http://www.debian.org/devel/wnpp/).

     Wicej informacji o dodawaniu brakujcych rzeczy znajdziesz Rozdzia
     12.1, `W jaki sposb mog zosta deweloperem Debiana?'.


4.5. Dlaczego podczas kompilowania programw dostaj komunikat "ld: cannot
find -lfoo"? Dlaczego nie ma libfoo.so w pakiecie bibliotek Debiana?
----------------------------------------------------------------------------

     Polityka Debiana wymaga, by taki link symboliczny (np.  do
     libfoo.so.x.y.z) by umieszczany w oddzielnym pakiecie dla
     deweloperw.  Takie pakiety zwykle nazywaj si libfoo-dev lub
     libfooX-dev (zakadajc, e pakiet z bibliotek nazywa si libfooX,
     gdzie X jest numerem).


4.6. Czy Debian obsuguje Jav?
-------------------------------

     Oficjalny Java Development kit z Sun Microsystems nie jest
     oprogramowaniem wolnodostpnym, i nie moe znajdowa si w dystrybucji
     Debiana.  Jednake zarwno JDK jak i kilka _wolnych_ implementacji
     technologii Java s dostpne w pakietach Debiana.  Moesz pisa,
     poprawia i uruchamia w Debianie programy napisane w Javie.

     Uruchomienie apletu Javy wymaga przegldarki internetowej z
     moliwoci obsugi technologii Java.  Kilka przegldarek dostpnych w
     Debianie, takie jak Mozilla czy Konqueror obsuguje wtyczk Java, co
     pozwala na uruchamianie w nich apletw Java.  Netscape Navigator, cho
     nie jest wolnym oprogramowaniem, rwnie jest dostpny jako pakiet
     Debiana i potrafi uruchamia aplety Javy.

     Signij do Debian Java FAQ
     (http://www.debian.org/doc/manuals/debian-java-faq/) po wicej
     informacji.


4.7. Jak mog sprawdzi, czy uywam Debiana i ktrej jego wersji?
-----------------------------------------------------------------

     W celu upewnienia si, e twj system zosta zainstalowany z
     prawdziwych dyskw dystrybucyjnych Debiana sprawd, czy istnieje plik
     `/etc/debian_version', ktry zawiera tylko jedn lini z numerem
     wersji takim, jaki wynika z pakietu `base-files'.

     Obecno programu `dpkg' wiadczy o tym, e moesz instalowa pakiety
     Debiana w swoim systemie, ale program ten zosta zaadoptowany przez
     wiele innych systemw operacyjnych i architektur, wic przesta to by
     wiarygodny sposb upewniania si, e twj system to Debian GNU/Linux.

     Musisz pamita, e Debian skada si z wielu czci, z ktrych niemal
     kada moe by uaktualniana niezalenie.  Kade wydanie Debiana
     zawiera starannie zdefiniowan i niezmienn zawarto.  Uaktualnienia
     s dostpne oddzielnie.  Jednowierszowy opis statusu instalacji
     pakietu `foo' jest dostpny po wydaniu polecenia `dpkg --list foo'.
     By zobaczy wersj wszystkich aktualnie zainstalowanych pakietw,
     uruchom:

          dpkg -l

     Bardziej szczegowa informacja dostpna jest przez:

          dpkg --status foo


4.8. Jak Debian obsuguje jzyki inne ni angielski?
----------------------------------------------------

        * Debian GNU/Linux jest rozpowszechniany z mapami znakw dla blisko
          dwch tuzinw klawiatur wraz z narzdziami (w pakiecie `kbd') do
          instalowania, przegldania i modyfikowania map.

          Podczas instalacji systemu uytkownik jest proszony o okrelenie
          klawiatury

        * Znaczna wikszo programw w pakietach obsuguje wprowadzanie
          znakw innych ni US-ASCII uywanych w innych jzykach (np.
          ISO-8859-1 czy ISO-8859-2); niektre programy obsuguj
          wielobajtowe jzyki, takie jak japoski czy chiski.

        * Obecnie dostpna jest dokumentacja w jzyku niemieckim,
          hiszpaskim, wgierskim, fiskim, woskim, japoskim, koreaskim
          i polskim poprzez pakiet `manpages-JZYK' (gdzie JZYK jest
          dwuliterowym kodem kraju).  Aby korzysta z dokumentacji w innym
          jzyku ni angielski, naley ustawi odpowiedni warto zmiennej
          LC_MESSAGES.

          Na przykad dla polskich stron dokumentacji (tzw.  manuals),
          zmienna LC_MESSAGES musi mie warto 'pl_PL'.  Spowoduje to, e
          program `man' bdzie stara si znale w `/usr/share/man/pl/'
          polsk dokumentacj.


4.9. Jak wygldaj regulacje prawne dotyczce amerykaskich przepisw
eksportowych?
----------------------------------------------------------------------------

     Prawo amerykaskie zabrania eksportu zaawansowanych technologii
     obronnych, takich jak np.  programy szyfrujce.  Dotyczy to m.in.  PGP
     czy SSH.

     Aby uchroni przed ryzykiem postpowania wbrew prawu, niektre pakiety
     Debiana dostpne s tylko z serwera non-US
     ftp://non-US.debian.org/debian-non-US/.  Jest take kilka serwerw
     lustrzanych poza Stanami Zjednoczonymi.  Pena lista znajduje si
     tutaj (ftp://non-US.debian.org/debian-non-US/README.non-US).


4.10. Gdzie podzia si pine?
-----------------------------

     Z powodu obostrze w licencji, znajduje si on w obszarze non-free.
     Ponadto licencja nie zezwala nawet na rozpowszechnianie
     zmodyfikowanych plikw binarnych, bdziesz wic musia samodzielnie go
     skompilowa z plikw rdowych i nakadek Debiana.

     Nazwa pakietu ze rdami to `pine'.  Moesz uy pakietu
     `pine-tracker' by uzyska informacj o koniecznociach uaktualnie.

     Zauwa, e jest wiele darmowych zamiennikw zarwno pine jak i pico,
     takich jak `mutt' i `nano', ktre dostpne s w gwnej czci
     pakietw.


-------------------------------------------------------------------------------


5. Archiwa FTP Debiana
----------------------


5.1. Do czego su te wszystkie katalogi w archiwach FTP Debiana?
------------------------------------------------------------------

     Programy przystosowane dla Debiana dostpne s w jednym z kilku
     katalogw na kadym serwerze lustrzanym Debiana.

     Katalog `dists' jest skrtem od "distributions" (z ang.  dystrybucje)
     i jest miejscem, gdzie umieszczane s aktualnie dostpne wydania (i
     zapowiedzi wyda).

     Katalog `pool' zawiera aktualne pakiety, zobacz Rozdzia 5.11, `Co
     jest w katalogu `pool'?'.

     Dodatkowo udostpnione s nastpujce katalogi:

     _/tools/_:
          Narzdzia DOS'owe do tworzenia dyskietek startowych, dzielenia
          dysku na partycje, kompresji i dekompresji plikw oraz
          startowania Linuksa.

     _/doc/_:
          Podstawowa dokumentacja Debiana, czyli FAQ (najczciej zadawane
          pytania), informacje o systemie zgaszania bdw itp.

     _/indices/_:
          Pliki Maintainers i override.[The Maintainers file and the
          override files.]

     _/project/_:
          gwnie materiay opiekunw takie jak:

          _project/experimental/_:
               Ten katalog zawiera pakiety i narzdzia, nad ktrymi cigle
               trwaj prace i s aktualnie na etapie testw alfa.
               Uytkownicy nie powinni tych pakietw uywa, poniewa moe
               to by niebezpieczne, nawet dla najbardziej dowiadczonych.

          _project/orphaned/_:
               Pakiety osierocone, czyli porzucone przez swoich opiekunw i
               wycofane z dystrybucji.


5.2. Ile dystrybucji Debiana jest w katalogu `dists'?
-----------------------------------------------------

     Zazwyczaj s tam trzy dystrybucje, "stable" (stabilna), "testing"
     (testowana), "unstable" (niestablina, rozwijana).  Czasami jest take
     dystrybucja "frozen" (zamroona) (zob.  Rozdzia 5.4, `A co z
     "frozen"?').


5.3. A co z tymi wszystkimi nazwami jak "slink", "potato" itp.?
---------------------------------------------------------------

     S to tylko swego rodzaju "kryptonimy".  Kiedy dystrybucja Debiana
     jest w fazie przygotowywania, nie ma numeru wersji, tylko kryptonim.
     Zostay one nadane, eby uatwi prac serwerom lustrzanym i unikn
     zbdnego kopiowania, kiedy dystrybucja np.  zmienia stan z
     niestabilnego na stabilny.

     Aktualnie, `stable' jest dowizaniem symbolicznym do `woody' (i.e.
     Debian GNU/Linux 6.0) a `testing' do `sarge'.  Oznacza to, e `woody'
     jest aktualnie dystrybucj stabiln, a `sarge' jest w fazie testw.

     `unstable' jest staym dowizaniem symbolicznym do `sid', jako e
     `sid' jest zawsze wersj niestabiln (see Rozdzia 5.5, `Dystrybucja
     "sid"?').

5.3.1. Jakie inne nazwy byy wczeniej?
---------------------------------------

     Wczeniej uywano nazw: `buzz' dla wydania 1.1, `rex' dla wydania 1.2,
     `bo' dla wydania 1.3.x, `hamm' dla wydania 2.0, `slink' dla wydania
     2.1 i `potato' dla wydania 2.2.

5.3.2. W jaki sposb powstaj nazwy wyda?
------------------------------------------

     Jak na razie byy zapoyczane z filmu "Toy Story" wytwrni Pixar.

        * _buzz_ - (Buzz Lightyear) astronauta,

        * _rex_ - tyranozaur,

        * _bo_ - (Bo Peep) dziewczynka, ktra zaopiekowaa si owieczk,

        * _hamm_ - winka-skarbonka,

        * _slink_ - (Slinky Dog) "przegubowy" pies,

        * _potato_ - oczywicie Pan Ziemiak,

        * _woody_ - drewniany kowboj,

        * _sarge_ - sierant w armii plastikowych onierzykw.


5.4. A co z "frozen"?
---------------------

     Kiedy dystrybucja "testing" jest wystarczajco dojrzaa, kierownik
     wydania zaczyna j "zamraa".  Zmniejszane jest tempo aktualizacji
     pakietw, aby ograniczy ilo bedw, ktre pojawiaj si w wersji
     niestabilnej, przenoszonych do testowej.

     Po pewnym czasie, dystrybucja "testing" jest cakowicie zamroona, co
     oznacza wstrzymanie aktualizacji pakietw, o ile nie zawieraj
     krytycznych dla wydania bdw.  Dystrybucja zamroona przechodzi
     przez kilkumiesiczny okres prbny skadajcy si na przemian z
     aktualizacji i z okresw gbokiego zamroenia nazywanych "cyklami
     testowymi".

     Prowadzimy list bdw w dystrybucji "testing", ktre mog spowodowa
     wstrzymanie konkretnego pakietu, lub caego wydania.  W momencie,
     kiedy liczba takich bdw spadnie poniej maksymalnej akceptowalnej
     wartoci, dystrybucja uznawana jest za stabiln i wydawana z kolejnym
     numerem wersji.

     Wraz z nowym wydaniem, zdezaktualizowana poprzednia dystrybucja
     "stable" przenoszona jest do archiwum.  Wicej informacji znajdziesz
     pod adresem Debian - archiwum (http://www.debian.org/distrib/archive).


5.5. Dystrybucja "sid"?
-----------------------

     _sid_ czyli _unstable_ jest miejscem, do ktrego trafia wikszo
     nowych pakietw.  Dystrybucja ta nigdy nie doczeka si bezporedniego
     wydania, poniewa pakiety przeznaczone do wydania musz najpierw wej
     do dystrybucji _testing_, aby mogy by poniej wydane w dystrybucji
     _stable_.  _sid_ zawiera pakiety zarwno dla architektur
     przeznaczonych do wydania jak i tych nie wydawanych.

     Nazwa "sid" take pochodzi z filmu "Toy Story": Sid by chopcem z
     ssiedztwa, ktry psu zabawki :-)

5.5.1. Zapiski historyczne o dystrybucji "sid"
----------------------------------------------

     Kiedy dzisiejszy Sid jeszcze nie istnia, organizacja sieciowych
     archiww Debiana miaa jedn du wad: kiedy dokadano now
     architektur do biecej dystrybucji unstable, pakiety zrobione dla
     niej mogy by wydane dopiero wtedy, gdy ta dystrybucja stawaa si
     now dystrybucj stable.  Dla wielu architektur nie dochodzio do tego
     i trzeba byo przenosi odpowiadajce im katalogi, gdy dochodzio do
     wydania dystrybucji.  Byo to niepraktyczne, poniewa przenoszenie
     katalogw silnie obciao cza.

     Administratorzy archiww sieciowych przez kilka lat obchodzili ten
     problem, umieszczajc binaria dla architektur jeszcze nie wydanych w
     specjalnym katalogu o nazwie sid.  Dla architektur jeszcze nie
     wydanych, tworzono w chwili wydania dowizanie z aktualnego katalogu
     stable do sid i od tej pory tworzono je w drzewie unstable, jak
     zwykle.  Takie rozwizanie byo troch mylce dla uytkownikw.

     Z nadejciem katalogu ,,pool'' (zobacz Rozdzia 5.11, `Co jest w
     katalogu `pool'?') zaczto zapisywa pakiety binarne w lokalizacji
     kanonicznej w tyme katalogu, niezalenie od dystrybucji, wic wydanie
     dystrybucji przestao by zwizane z poddawaniem serwerw lustrzanych
     duym obcieniom (natomiast mamy do czynienia z do sporymi,
     rozoonymi w czasie obcieniami w trakcie caego procesu rozwijania
     dystrybucji).


5.6. Co zawiera katalog stable?
-------------------------------

        * stable/main/: Ten katalog zawiera pakiety oficjalnie uznawane za
          najbardziej aktualne wydanie systemu Debian GNU/Linux.

          Wszystkie z tych pakietw s zgodne z Wytycznymi Debiana
          dotyczcymi Oprogramowania Wolnodostpnego
          (http://www.debian.org/social_contract#guidelines) i mona je
          swobodnie uywa, a take rozpowszechnia.

        * stable/non-free/: Ten katalog zawiera informacje o pakietach,
          ktrych rozpowszechnianie zostao ograniczone przez wymagania
          stawiane dystrybutorowi, ktre mwi o zwrceniu szczeglnej
          uwagi, na kwestie praw autorskich danego programu.

          Na przykad, licencje niektrych pakietw zabraniaj komercyjnego
          rozpowszechniania.  Inne znowu mog by redystrybuowane, ale s
          typu shareware, a nie wolnym oprogramowaniem.  Zanim wczy si
          ktrykolwiek z tych pakietw do jakiej redystrybucji (np.  na
          CD-ROMie), naley przestudiowa jego licencj i prawdopodobnie
          przeprowadzi odpowiednie negocjacje.

        * stable/contrib/: Ten katalog zawiera informacje o pakietach
          wolnych w rozumieniu DFSG (Debian Free Software Guidelines) i
          podlegajcych swobodnemu rozpowszechnianiu, ale w jaki sposb
          zalenych od pakietu, ktry swobodnemu rozpowszechnianiu nie
          podlega i z tej przyczyny jest dostpny w sekcji non-free.


5.7. Co zawiera katalog testing?
--------------------------------

     Pakiety s przenoszone do katalogu testing po tym gdy przejd stosowny
     okres testowania w unstable.  Musz by zsynchronizowane ze wszystkimi
     architekturami na ktrych byy zbudowane i nie mog posiada
     zalenoci, ktre czyniyby je niemoliwymi do zainstalowania.  Musz
     rwnie posiada mniej bdw krytycznych dla wydania od wersji ktra
     jest dostpna w testing.  W ten sposb mamy nadziej, e 'testing'
     jest zawsze bliej by sta si kandydatem do wydania.

     Wicej informacji o oglnym stanie "testing" oraz o poszczeglnych
     pakietach dostpnych jest na http://www.debian.org/devel/testing


5.8. Co zawiera katalog unstable?
---------------------------------

     Katalog 'unstable' to aktualny stan prac deweloperw.  Zapraszamy
     uytkownikw do uywania i testowania tych pakietw, ale ostrzegamy, o
     ich stanie gotowoci.  Przewag uywania dystrybucji niestabilnej jest
     fakt bycia zawsze na czasie z nowinkami systemu GNU/Linux, ale jeli
     co pjdzie nie tak to nie licz na pomoc ;)

     W 'unstable' istniej rwnie podkatalogi main, contrib, non-free o
     takim samym przeznaczeniu jak w 'stable',


5.9. Czym s te wszystkie katalogi wewntrz `dists/stable/main'?
----------------------------------------------------------------

     W kadym z gwnych drzew katalogw (`dists/stable/main',
     `dists/stable/contrib', `dists/stable/non-free',
     `dists/unstable/main/', itd.), pakiety binarne przechowywane s w
     podkatalogach ktrych nazwy wskazuj na jak architektur zostay
     skompilowane:

        * binary-all/, dla pakietw, ktre s niezalene od architektury.
          Katalog zawiera na przykad skrypty Perla lub czyst
          dokumentacj.

        * binary-i386/, dla pakietw uruchamianych na maszynach PC 80x86.

        * binary-m68k/, dla pakietw uruchamianych na maszynach opartych na
          procesorach Motorola 680x0.  Aktualnie jest to robione gwnie
          dla komputerw Atari i Amiga oraz dla niektrych pyt
          przemysowych opartych na standardzie VME.

        * binary-sparc/, dla pakietw uruchamianych na stacjach Sun SPARC.

        * binary-alpha/, dla pakietw uruchamianych na maszynach DEC Alpha.

        * binary-powerpc/, dla pakietw uruchamianych na maszynach PowerPC.

        * binary-arm/, dla pakietw uruchamianych na maszynach ARM.

     Zauwa, e aktualne pakiety binarne dla _woodiego_ i kolejnych wyda
     nie znajduj si ju w tych katalogach, ale w gwnym katalogu `pool'.
     Pliki indeksw (Packages i Packages.gz) zostay zostawione dla
     zgodnoci.

     Zobacz Rozdzia 3.1, `Na jakim sprzcie mona uruchomi system Debian
     GNU/Linux?'  by dowiedzie si wicej.


5.10. Gdzie jest kod rdowy?
------------------------------

     Udostpniony jest kod rdowy kadego elementu systemu Debian.  Co
     wicej, ustalenia licencji wikszoci programw w systemie _nakazuj_
     aby kod rdowy, albo informacja, gdzie jest udostpniony bya
     rozpowszechniana razem z programami.

     Zazwyczaj kod rdowy jest umieszczony w katalogach "source", ktre
     s umieszczone w tym samym miejscu, co katalogi z binariami
     przeznaczonymi dla konkretnych architektur.  Aktualnie mona go
     znale w katalogu `pool' (zobacz Rozdzia 5.11, `Co jest w katalogu
     `pool'?').  Aby pobra rda bez zagbiania si w struktur
     archiwum, sprbuj uy polecenia `apt-get source nazwapakietu'.

     Niektre pakiety, ze wzgldu na ograniczenia zawarte w ich licencji,
     publikowane s tylko w postaci rde.  Przykadem takiego pakietu
     jest `pine', zajrzyj do Rozdzia 4.10, `Gdzie podzia si pine?'  aby
     dowiedzie sie wicej.

     Kod rdowy moe, ale nie musi by dostpny dla pakietw w katalogach
     "contrib" i "non-free", ktre formalnie nie s czci systemu Debian.


5.11. Co jest w katalogu `pool'?
--------------------------------

     Dawniej pakiety byy skadowane w podkatalogach katalogu `dists'
     odpowiadajcych dystrybucji, ktra je zawieraa.  Wynikay z tego
     rne trudnoci, np.  serwery lustrzane musiay pobiera due iloci
     danych, kiedy wprowadzano wiksze poprawki.

     Pakiety przechowywane s w wielkim "worku" ("pool"), ktrego struktura
     oparata jest na nazwach pakietw rdowych.  Aby dao si nim atwiej
     zarzdza, podzielono go na podkatalogi wedug sekcji ("main",
     "contrib", "non-free") oraz pierwszych liter nazw pakietw.  W tym
     drzewie umieszczone s katalogi dla kadego pakietu, ktre zawieraj
     binaria dla wszystkich architektur oraz rda, z ktrych je
     wygenerowano.

     Moesz sprawdzi gdzie jest umieszczony pakiet wydajc polecenie
     `apt-cache showsrc nazwapakietu' i odczytujc lini "Directory:".  Na
     przykad pakiety `apache' s przechowywane w `pool/main/a/apache/'.
     Poniewa jest bardzo duo pakietw `lib*', s one traktowane w nieco
     odmienny sposb: na przykad pakiety libpaper umieszczone s w
     `pool/main/libp/libpaper/'.

     Katalogi `dists' s cigle uywane do przechowywania plikw z
     indeksami przez programy takie jak `apt'.  Take, starsze dystrybucje
     nie zostay przystosowane do uywania mechanizmu "pools".

     Nie musisz zaprzta sobie gowy tymi informacjami, `apt' i
     przypuszczalnie `dpkg-ftp' (zobacz Rozdzia 8.2, `Jak mog utrzyma
     cigle aktualn wersj Debiana?') zajm si tym za ciebie.


5.12. Co jest w "incoming"?
---------------------------

     Kiedy opiekun przesya pakiet do archiwum, umieszcza si go w katalogu
     "incoming" do czasu potwierdzenia jego pochodzenia i sprawdzenia, czy
     rzeczywicie ma zosta tam umieszczony.

     Zazwyczaj nikt nie powinien instalowa pakietw z tego katalogu.
     Jednake dla bardzo rzadkich przypadkw awaryjnych jest on
     udostpniony pod adresem http://incoming.debian.org/.  Moesz pobra z
     niego pakiety samodzielnie, sprawdzi podpisy GPG i sumy kontrolne MD5
     w plikach .changes i .dsc a nastpnie je zainstalowa.


-------------------------------------------------------------------------------


6. Podstawy zarzdzania systemem pakietw Debiana
-------------------------------------------------


6.1. Czym jest pakiet w systemie Debian?
----------------------------------------

     Pakiety oglnie zawieraj wszystkie pliki potrzebne aby
     zaimplementowa zbir powizanych polece lub cech.  S dwa typy
     pakietw w Debianie:

        * _Pakiety binarne_, ktre zawieraj pliki wykonywalne,
          konfiguracyjne , strony man oraz info, informacje o prawach
          autorskich i inn dokumentacj.  Pakiety te s rozpowszechniane w
          specyficznym dla systemu Debian formacie archiwum (zobacz
          Rozdzia 6.2, `Jaki jest format pakietu binarnego w systemie
          Debian?'); wyrniane s zazwyczaj przez rozszerzenie pliku
          '.deb'.  Pakiety binarne mog by rozpakowane narzdziem systemu
          Debian `dpkg'; szczegy s opisane w tym dokumencie.

        * _Pakiety rdowe_, ktre skadaj si z pliku `.dsc' opisujcego
          rdowy pakiet (wcznie z nazwami nastpnych plikw) ,
          `.orig.tar.gz' zawierajcy oryginalne, niezmodyfikowane rdo w
          skompresowanym gzipem archiwum tar i plik `.diff.gz' zawierajcy
          zazwyczaj zmiany zwizane z systemem Debian wprowadzone w
          oryginalnym rdle.  Narzdzie `dpkg-source' pakuje i rozpakowuje
          archiwa rdowe systemu Debian; szczegy s zawarte w tym
          dokumencie.

     Instalacja oprogramowania przez system pakietw uywa "zalenoci",
     ktre s ostronie projektowane przez opiekunw pakietw.  Te
     zalenoci s udokumentowane w pliku `control' zwizanym z kadym
     pakietem.  Dla przykadu, pakiet zawierajcy kompilator GNU C (`gcc'
     "zaley" od pakietu `binutils', ktry zawiera konsolidator i asembler.
     Jeeli uytkownik sprbuje zainstalowa `gcc' bez wczeniej
     zainstalowanego `binutils', system zarzdzania pakietami (dpkg) wyle
     wiadomo z bdem, e potrzeba jeszcze `binutils' i zatrzyma
     instalacj `gcc'.  (Jednak, uatwienie to moe by pominite przez
     upartego uytkownika, zobacz dpkg(8).) Zobacz wicej w Rozdzia 6.9,
     `Co oznacza powiedzenie, e pakiet _Zaley_, _Zaleca_, _Proponuje_,
     _Wchodzi w konflikt_, _Zastpuje_ lub _Dostarcza_ inny pakiet?'
     poniej.

     Narzdzia pakietowe systemu Debian mog by uyte do:

        * manipulowania i zarzdzania pakietami lub czciami pakietw,

        * jako pomoc dla uytkownika przy rozoeniu pakietw, ktre musz
          by przeniesione za pomoc ograniczonego rozmiarem nonika
          takiego, jak dyskietka,

        * pomocy wykonawcom w tworzeniu archiwum pakietw, i

        * pomocy uytkownikom w instalacji pakietw, ktre znajduj si na
          zdalnym serwerze FTP.


6.2. Jaki jest format pakietu binarnego w systemie Debian?
----------------------------------------------------------

     "Pakiet" systemu Debian lub plik archiwum systemu Debian zawiera pliki
     wykonywalne, biblioteki i dokumentacj, zwizane z poszczeglnymi
     czciami programu lub zbiorem powizanych programw.  Normalnie, plik
     archiwum systemu Debian ma nazw, ktra koczy si na `.deb'.

     Wewntrzny format pakietu binarnego Debiana jest opisany w instrukcji
     deb(5).  Ten wewntrzny format jest tematem zmian (pomidzy gwnymi
     wydaniami systemu Debian GNU/Linux), dlatego zawsze uywaj dpkg-deb(1)
     do manipulowania plikami `.deb' .


6.3. Dlaczego nazwy plikw pakietw w systemie Debian s tak dugie?
--------------------------------------------------------------------

     Nazwy plikw pakietw binarnych systemu Debian s podporzdkowane
     nastpujcej konwencji:
     <foo>_<VersionNumber>-<DebianRevisionNumber>.deb

     Zauwa, e `foo' jest zobowizane by nazw pakietu.  Mona pozna
     nazw pakietu, zwizanego ze szczeglnym plikiem archiwum systemu
     Debian (.deb file), wykorzystujc do sprawdzenia jeden z nastpujcych
     sposobw:

        * obejrzyj plik "Packages" w katalogu, gdzie jest on przechowany na
          stronie FTP archiwum systemu Debian.  Ten plik zawiera zwrotk
          opisujc kady pakiet; pierwsze pole w kadej zwrotce jest
          formaln nazw pakietu.

        * uyj polecenia `dpkg --info foo_VVV-RRR.deb' (gdzie VVV i RRR s
          odpowiednio wersj i poprawk pakietu w pytaniu).  Polecenie to
          wywietli, pomidzy innymi rzeczami, rozwinit nazw pakietu
          odpowiadajc plikowi archiwum.

     Cz `VVV' jest numerem wersji ustanawianym przez gwnego
     programist.  Nie ma standardw w tym miejscu, wic numer wersji moe
     posiada format tak zrnicowany jak "19990513" i "1.3.8pre1".

     Cz `RRR' jest numerem weryfikacji w systemie Debian, i jest
     ustalany przez dewelopera Debiana (lub indywidualnego uytkownika
     jeli wybierze zbudowanie pakietu samemu).  Ten numer zgadza si z
     poziomem weryfikacji pakietu systemu Debian, dlatego nowy poziom
     weryfikacji zazwyczaj oznacza zmiany w pliku Makefile
     (`debian/rules'), pliku kontroli (`debian/control'), skryptach
     instalacyjnych i usuwajcych (`debian/p*'), lub w plikach
     konfiguracyjnych uytych w pakiecie.


6.4. Czym jest plik kontroli w pakiecie systemu Debian?
-------------------------------------------------------

     Szczegy dotyczce treci pliku kontroli s zawarte w instrukcji
     Debian Packaging, rozdzia 4, zobacz Rozdzia 11.1, `Jakie inne
     dokumentacje istniej dla systemu Debian GNU/Linux?'.

     W skrcie, przykadowy plik kontroli jest pokazany poniej dla pakietu
     systemu Debian hello:

          Package: hello
          Priority: optional
          Section: devel
          Installed-Size: 45
          Maintainer: Adam Heath <doogie@debian.org>
          Architecture: i386
          Version: 1.3-16
          Depends: libc6 (>= 2.1)
          Description: The classic greeting, and a good example
           The GNU hello program produces a familiar, friendly greeting.  It
           allows nonprogrammers to use a classic computer science tool which
           would otherwise be unavailable to them.
           .
           Seriously, though: this is an example of how to do a Debian package.
           It is the Debian version of the GNU Project's `hello world' program
           (which is itself an example for the GNU Project).

     Pole Package zawiera nazw pakietu.  To jest nazwa, za pomoc ktrej
     pakiet moe by przetwarzany przez narzdzia pakietowe i zazwyczaj
     jest podobna, ale nie koniecznie taka sama, jak pierwsza cz nazwy
     pliku archiwum systemu Debian.

     Pole Version zawiera numer wersji nadany przez gwnego programist i
     (w ostatniej czci) poziom weryfikacji programu w pakiecie systemu
     Debian, tak jak jest to wyjanione w Rozdzia 6.3, `Dlaczego nazwy
     plikw pakietw w systemie Debian s tak dugie?'.

     Pole Architecture okrela chip, dla ktrego ten konkretny pakiet
     binarny zosta skompilowany.

     Pole Depends podaje list pakietw, ktre musz by zainstalowane w
     podanej kolejnoci, aby z sukcesem zainstalowa pakiet.

     Pole Installed-Size wskazuje ile miejsca na dysku zabierze
     zainstalowany pakiet.  Pole to jest przeznaczone do uytku przez
     programy instalujce, aby pokaza czy jest dostpna wystarczajca
     ilo miejsca na dysku by zainstalowa program.

     Linia Section podaje nazw "sekcji", czyli gdzie ten pakiet systemu
     Debian jest przechowywany na stronach FTP systemu Debian.  Jest to
     nazwa podkatalogu (wewntrz jednego z gwnych katalogw, zobacz
     Rozdzia 5.1, `Do czego su te wszystkie katalogi w archiwach FTP
     Debiana?'), gdzie pakiet jest przechowywany.

     Pole Priority wskazuje jak wany jest ten pakiet dla instalacji tak,
     aby pseudo-inteligentne programy jak dselect lub console-apt mogy
     sortowa pakiety w kategorie np.  pakiety opcjonalnie instalowane.
     Zobacz Rozdzia 6.7, `Co to jest pakiet _Wymagany_, _Wany_,
     _Standardowy_, _Opcjonalny_ lub _Dodatkowy_?'.

     Pole Maintainer zawiera adres e-mail osoby, ktra jest aktualnie
     odpowiedzialna za utrzymywanie tego pakietu.

     Pole Description zawiera krtkie podsumowanie cech pakietu.

     Wicej informacji o wszystkich moliwych polach jakie moe mie
     pakiet, prosz zobacz Debian Packaging Manual, rozdzia 4., "Control
     files and their fields".


6.5. Czym jest plik conffile w systemie Debian?
-----------------------------------------------

     Conffiles jest list plikw konfiguracyjnych (zazwyczaj umieszczonych
     w `/etc'), ktrych system zarzdzania pakietami nie bdzie nadpisywa
     gdy pakiet bdzie aktualizowany.  To gwarantuje, e zawarto tych
     plikw bdzie zachowana i jest krytycznie wan cech, umoliwiajc
     aktualizacj pakietu w dziaajcym systemie.

     Aby ustali dokadnie, ktre pliki s zachowywane podczas aktualizacji
     pakietu, uruchom:

          dpkg --status pakiet

     I zobacz poniej "Conffiles:".


6.6. Czym s w systemie Debian skrypty: preinst, postinst, prerm i postrm ?
---------------------------------------------------------------------------

     Te pliki s wykonywalnymi skryptami, ktre s automatycznie
     uruchamiane przed lub po instalacji pakietu.  Wraz z plikiem o nazwie
     `control', wszystkie z tych plikw s czci sekcji "control" w pliku
     archiwum systemu Debian.

     Indywidualne pliki to:

     preinst
          Ten skrypt jest uruchomiony przed rozpakowaniem pakietu z jego
          pliku archiwum (".deb").  Wiele skryptw 'preinst' zatrzymuje
          usugi dla pakietw, ktre bd aktualizowane, dopki ich
          instalacja lub aktualizowanie si nie zakoczy (nastpny, po
          pomylnym wykonaniu skryptu 'preinst' jest skrypt 'postinst').

     postinst
          Ten skrypt zazwyczaj koczy jakiekolwiek wymagane konfiguracje
          pakietu `foo', ktry by ju rozpakowany z jego pliku archiwum
          (".deb").  Czsto skrypt 'postinst' prosi uytkownika o
          wprowadzenie informacji, i/lub ostrzega uytkownika, e jeli
          zaakceptuje domylne wartoci, powinien pamita o tym aby
          przywrci i zrekonfigurowa pakiet jeli wymaga tego sytuacja.
          Wiele skryptw 'postinst' wykonuje potem polecenia potrzebne do
          uruchomienia lub ponownego uruchomienia usugi po tym, jak nowy
          pakiet zosta zainstalowany.

     prerm
          Ten skrypt zazwyczaj zatrzymuje rne procesy powizane z
          pakietem.  Jest uruchamiany przed usuniciem plikw powizanych z
          pakietem.

     postrm
          Ten skrypty zazwyczaj modyfikuje powizania lub inne pliki
          zwizane z `foo' i/lub usuwa pliki stworzone przez pakiet.
          (Zobacz te Rozdzia 6.8, `Co to jest wirtualny pakiet?'.)

     Obecnie wszystkie pliki control mona znale w katalogu
     `/var/lib/dpkg/info'.  Pliki zwizane z pakietem `foo' zaczynaj si
     od "foo" i maj rozszerzenie odpowiednio "preinst", "postinst", itd.
     .  Plik `foo.list' w tym katalogu zawiera list wszystkich plikw,
     ktre byy zainstalowane z pakietem `foo'.  (Zauwa, e pliki te
     zlokalizowane s wewntrz katalogu zwizanego z programem dpkg; nie
     powiniene polega na nim.)


6.7. Co to jest pakiet _Wymagany_, _Wany_, _Standardowy_, _Opcjonalny_ lub
_Dodatkowy_?
----------------------------------------------------------------------------

     Kady pakiet systemu Debian ma przydzielony _priorytet_ przez
     opiekunw dystrybucji, jako pomoc dla systemu zarzdzania pakietami.
     Priorytety to:

        * _Wymagany_: pakiety ktre s konieczne dla samego funkcjonowania
          systemu.

          Zawiera wszystkie niezbdne narzdzia do naprawy wad w systemie.
          Nie moesz usuwa tych pakietw, poniewa Twj system moe sta
          si cakowicie zepsuty i moe by nawet niemoliwe uycie
          programu dpkg, aby to odwrci.  Systemy z samymi pakietami
          wymaganymi s prawdopodobnie nieuyteczne, ale maj wystarczajc
          funkcjonalno, aby umoliwi administratorowi systemu
          uruchomienie i instalacj programw.

        * _Wany_ Te pakiety powinny si znale w kadym systemie rodziny
          Unix.

          S to inne pakiety, bez ktrych system nie bdzie dziaa dobrze
          lub nie bdzie uyteczny.  Tutaj _NIE S_ zawarte wielkie
          aplikacje jak np.  Emacs, X11 lub TeX.  Te pakiety stanowi tylko
          sam infrastruktur.

        * _Standardowy_ Te pakiety s standardowe w kadym systemie Linux,
          wczajc do mae systemy, ale te nie s ograniczone do
          systemw znakowych.

          S to pakiety, ktre bd zainstalowane domylnie jeli
          uytkownik nie wybierze niczego innego.  Nie s tu zawarte due
          aplikacje, ale znajduje si tutaj Emacs (jest to bardziej cz
          infrastruktury ni aplikacja) i spora cz TeX i LaTeX (jeli to
          moliwe, aby byy dostpne bez systemu X-windows).

        * _Opcjonalny_ Zawarte tu s te wszystkie pakiety, ktre moesz
          chcie zainstalowa, jeli nie wiesz czym one s lub nie masz
          sprecyzowanych wymaga.

          Znajduj si tu X11, pena dystrybucja TeX i duo innych
          aplikacji.

        * _Dodatkowy_: Wystpuj tu pakiety, ktre powoduj konflikt z
          innymi pakietami posiadajcymi wyszy priorytet, s zapewnie
          uyteczne jeli ju wiesz czym one s, albo sprecyzowae
          wymagania, ktre czyni te pakiety nieodpowiednie dla
          "Opcjonalny".


6.8. Co to jest wirtualny pakiet?
---------------------------------

     Wirtualny pakiet jest ogln nazw, ktra odnosi si do jednej z grupy
     pakietw, w ktrej kady z pakietw dostarcza podobnej podstawowej
     funkcjonalnoci.  Dla przykadu oba programy `tin' i `trn' s
     czytnikami wiadomoci i dlatego powinny speni zalenoci programw,
     ktre wymagaj czytnika wiadomoci w systemie, aby pracowa lub by
     uytecznym.  Dlatego te o obu programach mona powiedzie, e
     dostarczaj "wirtualny pakiet" nazwany `news-reader'.

     Podobnie `smail' i `sendmail', oba dostarczaj funkcjonalnoci agenta
     transportu wiadomoci.  Oba mog powiedzie e dostarczaj wirtualny
     pakiet "agent transportu wiadomoci".  Jeli jeden z nich jest
     zainstalowany, wtedy dowolny program zaleny od instalacji
     `mail-transport-agent' bdzie usatysfakcjonowany przez istnienie
     wirtualnego pakietu.

     System Debian dostarcza mechanizm, ktry, jeli jest zainstalowany
     wicej ni jeden pakiet dostarczajcy ten sam wirtualny pakiet,
     pozwala administratorowi systemu ustawi jeden preferowany pakiet.
     Odpowiednie polecenie to `update-alternatives' i jest opisane dalej w
     Rozdzia 10.10, `Niektrzy uytkownicy lubi mawk, inni gawk; jedni
     lubi vim'a, inni lubi elvis'a; niektrzy lubi trn, inni lubi tin.
     Jak Debian wspiera tak rnorodno upodoba?'.


6.9. Co oznacza powiedzenie, e pakiet _Zaley_, _Zaleca_, _Proponuje_,
_Wchodzi w konflikt_, _Zastpuje_ lub _Dostarcza_ inny pakiet?
----------------------------------------------------------------------------

     System pakietw Debiana posiada zasig "zalenoci" pakietu, ktry
     jest zaprojektowany aby wskazywa (w pojedynczej fladze) poziom, na
     ktrym Program A moe dziaa niezalenie od istnienia Programu B w
     danym systemie:

        * Pakiet A _zaley_ od Pakietu B, jeli B absolutnie musi by w
          kolejnoci zainstalowany aby uruchomi A.  W pewnych przypadkach
          A zaley nie tylko od B, ale od wersji B.  W tym przypadku
          zaleno wersji jest zazwyczaj dolnym limitem, w tym sensie e A
          zaley od dowolnej wersji B wikszej ni pewna sprecyzowana
          wersja.

        * Pakiet A _zaleca_ Pakiet B, jeli opiekun pakietu oceni, e
          wikszo uytkownikw nie bdzie chciaa A bez posiadania
          funkcjonalnoci dostarczanej przez B.

        * Pakiet A _proponuje_ Pakiet B, jeli B zawiera pliki, ktre s
          powizane (i zazwyczaj poszerzaj) funkcjonalno A.

        * Pakiet A _wchodzi w konflikt_ z Pakietem B, gdy A nie bdzie
          dziaa, jeli B jest zainstalowany w systemie.  Najczciej
          konflikty s przypadkami gdzie A zawiera pliki, ktre posiadaj
          ulepszenia w stosunku do plikw w B.  "wchodzi w konflikt" jest
          czsto poczone z "zastpuje".

        * Pakiet A _zastpuje_ Pakiet B, kiedy pliki instalowane przez
          pakiet B s usuwane i (w pewnych przypadkach) nadpisywane przez
          pliki z A.

        * Pakiet A _dostarcza_ Pakiet B, kiedy wszystkie z plikw i dziaa
          pakietu B s wczone w A.  Ten mechanizm umoliwia uytkownikom
          z ograniczonym miejscem na dysku pobranie tylko tych czci
          pakietu A, ktre s naprawd potrzebne.

     Bardziej szczegowe informacje o uyciu tych terminw mona znale w
     Packaging manual i Policy manual.


6.10. Co rozumie si przez Pre-Depends?
---------------------------------------

     "Pre-Depends" jest specjaln zalenoci.  W przypadku wielu pakietw,
     `dpkg' rozpakuje ich pliki archiwum (np.  s to pliki `.deb')
     niezalenie od tego, czy pliki od ktrych one zale istniej w
     systemie czy nie.  Upraszczajc, rozpakowanie oznacza, e `dpkg'
     wydobdzie pliki z pliku archiwum, ktre zostay przeznaczone do
     zainstalowania w twoim systemie plikw i umieci je we waciwym
     miejscu.  Jeli te pakiety _depend_ istniej w kilku innych pakietach
     w Twoim systemie, `dpkg' odmwi dokoczenia instalacji (przez
     wykonanie akcji "configure"), dopki inne pakiety nie zostan
     zainstalowane.

     Jakkolwiek dla pewnych pakietw `dpkg' bdzie odrzuca nawet ich
     rozpakowanie, dopki nie zostan spenione pewne zalenoci .  Takie
     pakiety s nazywane "Pre-depend" i zale od obecnoci innych
     pakietw.  System Debian dostarcza ten mechanizm, aby wspiera
     bezpieczne aktualizowanie wersji systemw z formatu `a.out' do formatu
     `ELF', gdzie _porzdek_ w ktrym s rozpakowywane pakiety jest
     krytycznie wany.  S te inne aktualizacje, gdzie metoda ta jest
     uyteczna, np.  aktualizacja pakietw z priorytetem wymagane i ich
     zaleno od LibC.

     Tak, jak poprzednio, dokadniejsze informacje o tym mona znale w
     Packaging manual.


6.11. Co oznacza si przez _nieznany_, _instalowany_, _usunity_
_wyczyszczony_ i _wstrzymany_ w statusie pakietu?
----------------------------------------------------------------------------

     Te flagi mwi, co uytkownik chcia zrobi z pakietem (jako wskazanie
     albo przez akcj uytkownika w czci "Wybr" programu `dselect', lub
     bezporednie wywoanie programu `dpkg').

     Ich znaczenie to:

        * nieznany - uytkownik nigdy nie wskaza co chce zrobi z
          pakietem.

        * instalowany - uytkownik chcia zainstalowa lub zaktualizowa
          wersj pakietu.

        * usunity - uytkownik chcia usun pakiet, ale nie chcia usuwa
          adnych istniejcych plikw konfiguracyjnych.

        * wyczyszczony - uytkownik chcia aby pakiet zosta usunity
          cakowicie, wczajc jego pliki konfiguracyjne.

        * wstrzymany - uytkownik nie chce by ten pakiet by przetwarzany,
          np.  chce zatrzyma obecn wersj z obecnym statusem bez wzgldu
          na to, jaki on jest.


6.12. Jak mona dokona zatrzymania pakietu?
--------------------------------------------

     S dwie drogi zatrzymania pakietw, uywajc dpkg lub dselect.

     Uywajc dpkg moesz wyeksportowa list wyborw pakietw poleceniem:

          dpkg --get-selections \* > selections.txt

     Potem wyedytowa wynikowy plik `selections.txt', zmieniajc lini
     zawierajc pakiet, ktry chcesz zatrzyma, np.  `libc6', z tego:

          libc6                                           install

     na to:

          libc6                                           hold

     Zachowa plik i wczyta to do bazy dpkg poleceniem:

          dpkg --set-selections < selections.txt

     Uywajc dselect wystarczy wybra ekran [S]elect, znale pakiet,
     ktry chcesz zatrzyma w obecnym stanie i nacisn klawisz `=' (lub
     `H').  Zmiany wejd w ycie natychmiast po wyjciu z ekranu [S]elect.


6.13. Jak mog zainstalowa pakiet rdowy?
--------------------------------------------

     Pakiety rdowe systemu Debian nie mog by aktualnie
     "zainstalowane", s one po prostu rozpakowywane do katalogu, w ktrym
     chcesz zbudowa pakiety binarne przez nie tworzone.

     Pakiety rdowe s rozpowszechniane w wikszoci na tych samych
     serwerach lustrzanych, na ktrych moesz uzyska pakiety binarne.
     Jeli ustawisz swoje APT sources.list(5) aby zawierao stosowne linie
     "deb-src", bdziesz zdolny atwo cign kady pakiet rdowy
     uruchamiajc

          apt-get source foo

     Aby pomc w tworzeniu aktualnego pakietu, Pakiet rdowy systemu
     Debian dostarcza tak zwanego mechanizmu tworzenia zalenoci.  Oznacza
     to, e opiekun pakietu rdowego utrzymuje list innych pakietw,
     ktre s wymagane aby stworzy pakiet.  Aby zobaczy jak jest to
     uyteczne uruchom

          apt-get build-dep foo

     przed tworzeniem pakietu.


6.14. Jak si buduje binarne pakiety z pakietu rdowego?
----------------------------------------------------------

     Aby skompilowa rda, bdziesz potrzebowa wszystkie pliki typu
     foo_*.dsc, foo_*.tar.gz i foo_*.diff.gz (zauwa: czasami nie ma plikw
     .diff.gz dla pakietw, ktre s rodzime dla systemu Debian).

     Gdy masz pakiety (Rozdzia 6.13, `Jak mog zainstalowa pakiet
     rdowy?') i jeli masz pakiet `dpkg-dev' zainstalowany, nastpujce
     polecenia:

          dpkg-source -x foo_version-revision.dsc

     rozpakuje pakiet do katalogu nazwanego `foo-version'.

     Jeli chcesz tylko skompilowa pakiet, moesz przej do katalogu
     `foo-version' i wyda polecenie

          dpkg-buildpackage -rfakeroot -b

     aby zbudowa pakiet (zauwa e to take wymaga pakietu `fakeroot' ) i
     potem

          dpkg -i ../foo_version-revision_arch.deb

     aby zainstalowa nowo-zbudowany pakiet.


6.15. Jak mog stworzy pakiet systemu Debian samodzielnie?
-----------------------------------------------------------

     Bardziej dokadnego opisu o tym szukaj w Instrukcji dla nowych
     opiekunw, dostpnej w pakiecie `maint-guide' lub na stronie
     http://www.debian.org/doc/devel-manuals#maint-guide.


-------------------------------------------------------------------------------


7. Narzdzia do zarzdzania pakietami w systemie Debian
-------------------------------------------------------


7.1. Jakie programy do zarzdzania swoimi pakietami udostpnia?
---------------------------------------------------------------

7.1.1. dpkg
-----------

     Jest to gwny program sucy do zarzdzania pakietami.  `dpkg' moe
     by wywoany z wieloma rnymi opcjami.  Najczciej stosowane to:

        * `dpkg --help' przedstawia dostpne opcje.

        * `dpkg --info foo_VVV-RRR.deb' wywietla informacje o wybranym
          pakiecie.

        * `dpkg --install foo_VVV-RRR.deb' instaluje (rozpakowuje i
          konfiguruje) pakiet na dysku twardym.

        * `dpkg --unpack foo_VVV-RRR.deb' rozpakowuje, lecz pozostawia
          nieskonfigurowany pakiet.  Zauwa, e nieskonfigurowany pakiet
          moe okaza si bezuyteczny.  Niektre pliki mog wymaga
          dalszej obrbki i dostosowania do Twoich potrzeb, aby
          pakiet/program dziaa poprawnie.  Polecenie to pozostawia
          wszelkie zainstalowane dotychczas wersje programw i wykonuje
          polecenia przedinstalacyjne (zobacz Rozdzia 6.6, `Czym s w
          systemie Debian skrypty: preinst, postinst, prerm i postrm ?'),
          zawarte w pakiecie.

        * Konfiguracja pakietu, ktry zosta wczeniej rozpakowany: `dpkg
          --configure foo'.  To polecenie uruchamia, midzy innymi,
          poinstalacyjne skrypty (zobacz: Rozdzia 6.6, `Czym s w systemie
          Debian skrypty: preinst, postinst, prerm i postrm ?'), powizane
          z danym pakietem.  Uaktualnia rwnie pliki wymienione w `pliku
          konfiguracyjnym' danego pakietu.  Zauwa, e operacja
          ,,configure'' wymaga jako argumentu nazwy pakietu (np.  foo), a
          _nie_ nazwy pliku z pakietem (np.  foo_VVV-RRR.deb).

        * Rozpakowanie pojedynczego pliku nazwanego ,,blurf'' (lub grupy
          plikw nazwanych ,,blurf*'') z pakietu Debiana: `dpkg
          --fsys-tarfile foo_VVV-RRR.deb | tar -xf - blurf*'

        * Usunicie pakietu (bez jego plikw konfiguracyjnych): `dpkg
          --remove foo'.

        * Usunicie pakietu (razem z jego plikami konfiguracyjnymi): `dpkg
          --purge foo'.

        * Wywietlenie stanu instalacji pakietw zawierajcych cig znakw
          (lub wg wyraenia regularnego) ,,foo*'': `dpkg --list 'foo*''.

7.1.2. dselect
--------------

     Ten program zapewnia Debianowi interfejs dla systemu zarzdzania
     pakietami z opcjami pogrupowanymi w menu.  Jest on szczeglnie
     przydatny przy instalowaniu i uaktualnianiu systemu na du skal.

     `dselect' potrafi:

        * prowadzi/wspomaga uytkownika w trakcie, gdy ten wybiera
          pakiety do instalacji lub usunicia, wykluczajc jednoczenie
          moliwo powstania konfliktw pomidzy zainstalowanymi pakietami
          i zapewniajc waciw prac zainstalowanych programw poprzez
          instalacj wszystkich wymaganych przez nie pakietw.

        * ostrzega uytkownika o niespjnoci lub niekompatybilnoci
          pomidzy pakietami, ktre wybra do zainstalowania;

        * ustala w jakiej kolejnoci pakiety powinny zosta zainstalowane;

        * automatycznie przeprowadza proces instalacji lub usunicia, oraz

        * prowadzi uytkownika przez proces wymaganej dla poszczeglnych
          pakietw konfiguracji.

     `dselect' przedstawia uytkownikowi na pocztek menu zoone z 7
     opcji/elementw, z ktrych kady/a reprezentuje inny aspekt
     funkcjonalnoci programu.  Uytkownik moe wybra jedn z opcji
     uywajc klawiszy strzaek aby podwietli wybran opcj i zatwierdzi
     wybr naciskajc klawisz/przycisk _<enter>_.

     Dalsze zachowanie programu zaley od dokonanego wczeniej wyboru.
     Jeeli nie wybrano `Dostp/Access' ani `Wybr/Select', wtedy `dselect'
     po prostu wykona wybrane polecenie: np.  jeeli uytkownik wybra
     polecenie `Usuwanie/Remove' wtedy dselect przystpi do usuwania
     wszystkich plikw wybranych/zaznaczonych ostatnio do usunicia przy
     pomocy polecenia `Wybr/Select'.

     Zarwno opcja `Dostp/Access', jak i opcja `Wybr/Select', prowadz do
     dodatkowego menu wyboru.  W obydwu przypadkach, kade menu zostaje
     wywietlone osobno, na podzielonym ekranie; w grnej czci ekranu
     znajduj si opcje wyboru, a w dolnej czci krtkie opisy ("info")
     dla kadej z wybranych opcji.

     Dostpna jest take poszerzona/rozszerzona dokumentacja online, uyj
     klawisza '?'  aby uzyska dostp do pomocy w dowolnej chwili.

     Kolejno, w jakiej czynnoci s prezentowane w pierwszym menu
     programu `dselect', reprezentuje kolejno w jakiej uytkownik
     normalnie dokonuje instalacji pakietw.  Jednake mona wybra dowoln
     pozycj z menu, tak czsto, jak to konieczne.

        * Rozpoczynamy od wybrania _sposobu dostpu_.  (ang.  ,,Access
          Method'').  Jest to czynno, dziki ktrej mona zaplanowa
          dostp do rda pakietw Debiana.  Przykadowo, niektrzy maj
          pakiety na pytach CD, a inni pobieraj je z serwera FTP.
          Wybrany sposb jest zapamitywany take po wyjciu z programu,
          wic jeli nie zmieniamy rda od poprzedniego razu, nie jest
          konieczne ponowne wywoywanie tej opcji.

        * Teraz _uaktualnij_ (Update) list dostpnych pakietw.  Aby tego
          dokona, `dselect' odczytuje plik ,,Packages.gz'', ktry powinien
          znajdowa si w gwnym katalogu zawierajcym przeznaczone do
          instalacji pakiety Debiana.  (Jeeli brak jest takiego pliku,
          `dselect' utworzy go dla Ciebie.

        * _Wybr_ (Select) okrela pakiety do zainstalowania w tym
          systemie.  Po wybraniu tej pozycji menu, uytkownik jest najpierw
          zapoznawany z penym zestawem pomocy (chyba e zastosowano opcj
          `--expert' w linii polece).  Gdy opuszczamy ekran z pomoc,
          pojawia si ekran umoliwiajcy wybr pakietw do instalacji lub
          usunicia.

          Grna cz ekranu zawiera przewijan list pakietw poukadanych
          w grupy zwizane ze sob.  Dolna cz zawiera opis pakietu lub
          grupy pakietw aktualnie podwietlonych.

          Podwietlajc nazw pakietu lub grup pakietw, wskazujemy stan,
          ktry mamy zamiar zmienia.  Nastpnie moesz zaznaczy pakiet:

          do instalacji:
               Dokonuje si tego przy pomocy klawisza `+'.

          do usunicia:
               Pakiety mog by usuwane dwoma sposobami:

                  * usunicie (remove): usuwa wikszo plikw zwizanych z
                    tym pakietem.  Pozostawia jednak pliki, okrelone jako
                    konfiguracyjne (zobacz: Rozdzia 6.5, `Czym jest plik
                    conffile w systemie Debian?') oraz konfiguracj pakietu
                    Dokonuje si tego klawiszem `-'.

                  * oczyszczenie (purge): usuwa _wszystkie_ pliki wchodzce
                    w skad tego pakietu.  Suy do tego klawisz `_'.

               Zauwa, e nie jest moliwe usunicie grupy ,,Wszystkie
               pakiety'' ("All Packages").  Gdy tego sprbujesz, system
               zostanie zredukowany do pocztkowego stanu po instalacji
               wersji podstawowej (base system)

          ustawienie ,,w zawieszeniu'' (,,on hold'')
               Dokonuje si tego klawiszem `=' i oznacza to ,,nie
               uaktualniaj, nawet jeli aktualnie zainstalowana wersja nie
               jest tak wiea, jak wersja ze rda pakietw, z jakiego
               korzystasz (jakie zostao skonfigurowane przy pomocy opcji
               ,,Sposb dostpu''), pobrana po wyborze opcji _Uaktualnij_
               (Update)).

               Tak, jak moesz zawiesi uaktualnianie wersji danych
               pakietw, tak moesz anulowa zawieszenie poprzez
               nacinicie `:'.  Oznacza to zezwolenie na uaktualnianie
               wersji pakietw, jeli nowsze s dostpne.  Jest to domylne
               ustawienie dla pakietu.

          Moesz wybra rne sposoby prezentacji listy pakietw, uywajc
          klawisza ,,o'' do przeczania pomidzy rnymi metodami
          sortowania pakietw.  Domylne sortowanie przeprowadzane jest
          wedug parametru Priorytet.  Wewntrz tego samego priorytetu,
          pakiety s poukadane wedug katalogw (zwanych te sekcjami)
          archiwum, w ktrych s przechowywane.  W tym trybie, niektre
          pakiety z sekcji (powiedzmy) A mog by umieszczane jako
          pierwsze, nastpnie niektre pakiety z sekcji (powiedzmy) B, za
          po nich znw pakiety z sekcji A, ale posiadajce niszy
          priorytet.

          Moesz rwnie poszerzy znaczenie etykiet na grze ekranu,
          wykorzystujc klawisz ,,v'' (ang.  verbose = rozwleky).  Ta
          metoda przesuwa du cze widocznych poprzednio informacji poza
          praw granic ekranu.  Aby je zobaczy, nacinij strzak w
          prawo, aby powrci na lewo, moesz skorzysta z klawisza
          strzaki w lewo.

          Gdy zaznaczysz pakiet do instalacji lub do usunicia, przykadowo
          `foo.deb', i ten pakiet jest powizany zalenociami z innym
          pakietem, przykadowo `blurf.deb', to `dselect' wywietli
          odpowiednie okno, w ktrym moesz wybra spord powizanych
          pakietw, akceptujc sugerowan akcj (instalowa lub nie
          instalowa, oto jest pytanie) lub odrzuci je cakowicie.  T
          drug czynno przeprowadzamy klawiszami Shift+D.  Natomiast, aby
          powrci do poprzedniego wyboru, nacinij Shift+U.  W kadym
          razie, moesz zapisa swj wybr i powrci do gwnego ekranu
          kombinacj klawiszy Shift+Q.

        * Mona wybra menu ,,Instaluj'' (,,Install'') aby rozpakowa i
          skonfigurowa zaznaczone pakiety lub usun pobrane pliki
          poleceniem ,,Usu'' (,,Remove'').  Mona take opuci program
          wybierajc polecenie ,,Wyjd'' (,,Quit'').

7.1.3. dpkg-deb
---------------

     Ten program suy do pracy z plikami-archiwami Debiana (`*.deb').
     Kilka najczstszych zastosowa to:

        * Poka wszystkie opcje: `dpkg-deb --help'.

        * Poka jakie pliki znajduj si w podanym archiwum: `dpkg-deb
          --contents foo_VVV-RRR.deb')

        * Wypakuj pliki zawarte w podanym archiwum do zadanego katalogu:
          `dpkg-deb --extract foo_VVV-RRR.deb KATALOG' Polecenie wypakuje
          pliki z `foo_VVV-RRR.deb' do katalogu `KATALOG/'.  To wygodny
          sposb na zbadanie zawartoci paczki bez jej instalacji do
          gwnego systemu plikw.

     Zauwa, e dowolne pakiety, ktre byy po prostu rozpakowane przy
     pomocy `dpkg-deb -extract' nie zostay poprawnie zainstalowane.  W
     celu instalacji naley uy polecenia `dpkg --install'.

     Wicej informacji na stronach podrcznika systemowego: dpkg-deb(1).

7.1.4. apt-get
--------------

     `apt-get' umoliwia prost instalacj pakietw z linii polece.  W
     przeciwiestwie do `dpkg', `apt-get' nie obsuguje nazw plikw .deb,
     ale pracuje w oparciu o waciwe nazwy pakietw.  Korzysta ze rde
     pakietw wymienionych w `/etc/apt/sources.list'.

     Jeli potrzebujesz wicej informacji, zainstaluj pakiet `apt' i
     przeczytaj strony podrcznika systemowego: apt-get(8), sources.list(5)
     oraz opis `/usr/share/doc/apt/guide.html/index.html'.

7.1.5. dpkg-split
-----------------

     Ten program dzieli due pakiety na mae pliki (na przykad, w celu
     umieszczenia na dyskietkach -- kto teraz uywa dyskietek :-) ) oraz
     scala takie podzielone pliki w jeden.  Moe on by jedynie
     wykorzystany w systemie opartym o Debiana (to jest takim, ktry
     zawiera pakiet `dpkg'), poniewa uruchamia on inny program,
     `dpkg-deb', do rozbioru pliku pakietu Debiana na jego rekordy
     skadowe.

     Dla przykadu, chcc podzieli duy plik .deb na N kawakw:

        * Wykonaj polecenie: `dpkg-split --split foo.deb'.  Wyprodukuje ono
          N plikw o przyblionej wielkoci 460 KBytes w aktualnym
          katalogu.

        * Skopiuj te N plikw na dyskietki.  I id do innego Debiana, albo
          pochod wokoo stou i udawaj, e jeste przy innym komputerze
          ;-).

        * Skopiuj zawarto dyskietek na twardy dysk na innej maszynie

        * Pocz kawaki uywajc polecenia `dpkg-split --join "foo*"'.


7.2. Debian twierdzi, e mona uaktualnia uruchomiony program; Jak to
moliwe?
----------------------------------------------------------------------------

     Jdro (system plikw) w Debianie umoliwia podmian plikw, nawet
     jeli s uywane.

     Dostarczamy take program o nazwie `start-stop-daemon', ktry jest
     uywany do uruchamiania demonw w czasie startu systemu oraz do ich
     zatrzymywania, podczas gdy poziom startu (runlevel) jest zmieniany.
     Ten sam program jest uywany przez skrypty instalacyjne podczas
     instalacji nowego pakietu zawierajcego demona.


7.3. Jak mog sprawdzi, ktre pakiety s ju zainstalowane w Debianie?
-----------------------------------------------------------------------

     Aby pozna stan wszystkich pakietw zainstalowanych w systemie,
     wykonaj polecenie:

          dpkg --list

     Wypisze ono jednolinijkowe podsumowanie dla kadego pakietu,
     zawierajce dwuznakowe oznaczenie statusu (wyjanione w nagwku),
     nazw pakietu, wersj, ktra jest _zainstalowana_, oraz krtki opis.

     Aby pozna stan pakietw, ktrych nazwy zawieraj okrelony cig
     znakw, moesz wykona polecenie (to polecenie pokazuje pakiety z
     nazwami rozpoczynajcymi si od ,,foo''):

          dpkg --list 'foo*'

     Aby otrzyma obszerniejsze informacje na temat okrelonego pakietu,
     wykonaj:

          dpkg --status nazwa_pakietu


7.4. Jak mam stwierdzi, ktry pakiet tworzy okrelony plik?
------------------------------------------------------------

     Aby zidentyfikowa pakiet odpowiedzialny za pojawienie si pliku
     `nazwa_pliku' wykonaj:

        * `dpkg --search nazwa_pliku'

          To polecenie spowoduje wyszukanie pliku o nazwie `nazwa_pliku' w
          zainstalowanych paczkach.  (Jest to ekwiwalent poszukiwania
          wszystkich plikw majcych rozszerzenie `.list' i znajdujcych
          si w katalogu `/var/lib/dpkg/info/', a nastpnie wypisywania
          nazw wszystkich pakietw zawierajcych te pliki i odwrotnie).

        * `zgrep foo Contents-ARCH.gz'

          To polecenie poszukuje plikw zawierajcych tekst `foo' w ich
          penej ciece dostpu.  Pliki `Contents-ARCH.gz' (gdzie ARCH
          oznacza waciw architektur), znajduj si w gwnym katalogu z
          pakietami (main, non-free, contrib), na serwerze FTP Debiana.
          Pliki `Contents' odnosz si tylko do pakietw z drzewa pakietw,
          do ktrego nale.  Z tego powodu uytkownik moe bdzie musia
          przeszuka wicej ni jeden plik `Contents', aby znale pakiet
          zawierajcy plik `foo'.

          Ta metoda ma t przewag nad `dpkg --search', e znajduje dowolne
          pliki w dowolnych pakietach, nie tylko aktualnie zainstalowane w
          systemie.


-------------------------------------------------------------------------------


8. Aktualizowanie systemu Debian
--------------------------------

     Celem Debiana jest udostpnianie spjnych sposobw uaktualnie oraz
     bezpiecznego procesu unowoczeniania wersji.  Robimy wszystko, co w
     naszej mocy, aby zapewni agodny system uaktualniania.  Jeli podczas
     aktualizacji pakietu uytkownik musi zosta o czym poinformowany,
     zostanie to uczynione, a czsto take zostanie poinstruowany w jaki
     sposb rozwiza ewentualne problemy.

     Naley czyta notatki do wyda (Release Notes), ktre opisuj
     szczegy uaktualnie i ktre s dostpne na wszystkich pytach CD
     Debiana oraz pod adresem:
     http://www.debian.org/releases/stable/releasenotes.


8.1. Jak mog uaktualni mojego Debiana 1.3.1 (lub wczeniejszego),
opartego na libc5, do wersji 2.0 (lub pniejszej), opartej na libc6?
----------------------------------------------------------------------------

     Istnieje kilka drg takiego uaktualnienia:

        * Uywajc prostego skryptu powoki nazwanego `autoup.sh', ktry
          uaktualnia najwaniejsze pakiety.  Po tym jak skoczy on swoj
          prac, moesz uy programu `dselect' do masowej instalacji
          wymaganych pakietw.  Jest to rekomendowana, aczkolwiek nie
          jedyna metoda.

          Obecnie najnowsze wydanie skryptu `autoup.sh' moe by znalezione
          w nastpujcych miejscach:

             * http://www.debian.org/releases/2.0/autoup/

             * http://www.taz.net.au/autoup/

             * http://debian.vicnet.net.au/autoup/

        * Podajc za radami z dokumentu: Debian libc5 to libc6 Mini-HOWTO
          (http://debian.vicnet.net.au/autoup/HOWTO/libc5-libc6-Mini-HOWTO.html)
          uaktualnia najwaniejsze pakiety rcznie.  Skrypt `autoup.sh'
          bazuje na tym wanie Mini-HOWTO, wic ta metoda dziaa mniej
          wicej tak, jak uycie `autoup.sh'.

        * Uywajc opartego na libc5 programu `apt'.  APT oznacza A Package
          Tool i pewnego dnia zastpi wysuony program `dselect'.  Obecnie
          `apt' dziaa z linii polece lub jako jedna z metod dostpu
          `dselect'a.  Wersj bazujc na libc5 znajdziesz w katalogu
          `dists/slink/main/upgrade-older-i386' w archiwum Debiana.

        * Uywajc programu `dselect' bez uaktualniania wczeniej adnych
          pakietw rcznie.  Stanowczo NIE polecamy tej metody jeli moesz
          jej unikn, poniewa `dselect' nie instaluje pakietw w
          optymalnej kolejnoci.  APT dziaa o wiele lepiej i jest
          bezpieczniejszy.


8.2. Jak mog utrzyma cigle aktualn wersj Debiana?
------------------------------------------------------

     Mona po prostu poczy si anonimowo przez FTP z serwerem
     zawierajcym archiwum Debiana, uwanie przyjrze si katalogom,
     znale podane pliki, pobra je i zainstalowa z uyciem `dpkg'.
     `dpkg' instaluje uaktualnienia na ywo, nawet na pracujcym systemie.
     Czasami poprawione pakiety wymagaj instalacji innych, rwnie
     poprawnionych wersji pakietw powizanych i wtedy instalacja si nie
     uda, pki owe pakiety nie zostan zainstalowane.

     Wielu uytkownikw uzna takie podejcie za zbyt czasochonne,
     zwaszcza e Debian rozwija si szybko i typowo okoo tuzin lub wicej
     pakietw jest uaktualnianych tygodniowo.  Ta ilo jest o wiele
     wiksza przed wydaniem kolejnej gwnej wersji.  Aby poradzi sobie z
     tak lawin, uytkownicy zazwyczaj wol uywa bardziej
     zautomatyzowanych metod.

     Oto kilka metod automatyzacji:

8.2.1. APT
----------

     APT to zaawansowany interfejs do systemu pakietw Debiana.  apt-get to
     oparte o lini polece narzdzie do obsugi pakietw, a metoda APT
     dselecta to interfejs do APT z programu `dselect'.  Obydwa z nich
     udostpniaj prostszy i bezpieczniejszy sposb instalacji oraz
     uaktualniania pakietw.

     APT potrafi ustala kolejno instalacji, pobiera dane z wielu rde
     jak rwnie wiele innych, unikalnych rzeczy, o ktrych moesz
     przeczyta w `/usr/share/doc/apt/guide.html/index.html'.

     Zainstaluj pakiet `apt' i zmodyfikuj plik `/etc/apt/sources.list'.
     Jeli chcesz uywa jako rda pakietw najnowszej, stabilnej wersji
     Debiana, moesz uy np.:

          http://http.us.debian.org/debian stable main contrib non-free

     Moesz rwnie zastpi http.us.debian.org nazw szybszego serwera
     lustrzanego dostpnego z Twojej lokalizacji.  List serwerw
     znajdziesz tutaj: http://www.debian.org/misc/README.mirrors.

     Wicej informacji na ten temat znajdziesz w podrczniku systemowym:
     apt-get(8) oraz sources.list(8) a take w przewodniku
     `/usr/share/doc/apt/guide.html/index.html'.

     Uruchom:

          apt-get update

     a nastpnie:

          apt-get dist-upgrade

     Odpowiedz na wszystkie ewentualne pytania, zadane przez system i Twj
     Debian zostanie uaktualniony.

     Aby uywa systemu APT z programem `dselect', wybierz metod dostpu
     APT w gwnym ekranie programu `dselect' (opcja 0) i okrel rda
     pakietw, jakie maj by uywane.  Plik konfiguracyjny to
     `/etc/apt/sources.list', a jego format opisany jest na stronach
     podrcznika systemowego: sources.list(5).

     Jeli chcesz wykorzysta pyty CD do instalacji pakietw, moesz uy
     programu `apt-cdrom'.  Szczegy znajdziesz w notatkach z wyda
     (Release Notes) w sekcji ,,Uaktualnienia z lokalnych serwerw
     lustrzanych'' ("Setting up for an upgrade from a local mirror").

     Pamitaj, e po pobraniu i zainstalowaniu pakietw s one nadal
     przechowywane w hierarchii katalogu /var.  Aby nie dopuci do
     zapenienia partycji, usuwaj zbdne pliki przy uyciu polece `apt-get
     clean' i `apt-get autoclean' lub przeno je w inne miejsce (np.
     programem `apt-move').

8.2.2. dpkg-ftp
---------------

     Jest to starsza metoda wykorzystywana przez program `dselect'.  Moe
     zosta wywoana z `dselect'a, przez co pozwala na pobranie plikw oraz
     ich zainstalowanie w jednym kroku Aby tego dokona, wybierz metod
     `ftp' dostpu do rda pakietw w programie `dselect' (opcja 0) i
     okrel nazw odlegej maszyny oraz katalog.  `dpkg-ftp' automatycznie
     pobierze pliki, ktre s wybrane (w tej lub poprzednich sesjach
     `dselect'a).

     Zauwa, e w przeciwiestwie do programu `mirror', `dpkg-ftp' nie
     pobiera wszystkiego z serwera, a jedynie tylko te pliki, ktre zostay
     zaznaczone (podczas uruchomienia `dpkg-ftp') i ktre wymagaj
     uaktualnienia.

     `dpkg-ftp' jest nieco przestarzay.  Naley raczej uywa systemu APT
     z odnonikami do rde na FTP (ftp://) w pliku `sources.list').

8.2.3. mirror
-------------

     Ten skrypt napisany w Perlu oraz jego (opcjonalny) dodatek o nazwie
     `mirror-master' mog by uywane do pobrania okrelonej czci drzewa
     katalogw z wybranego serwera poprzez anonimowy dostp do FTP.

     `mirror' jest szczeglnie uyteczny do pobierania duych zbiorw
     oprogramowania.  Po pierwszym zaadowaniu plikw, na lokalnym
     komputerze powstaje plik `.mirrorinfo'.  Zmiany w odlegym systemie
     plikw s ledzone automatycznie przez `mirror', ktry porwnuje ten
     plik z analogicznym po stronie odlegego systemu i pobiera tylko
     zmienione elementy.

     Program `mirror' jest zazwyczaj uywany do uaktualniania lokalnej
     kopii umieszczonego na odlegym systemie drzewa katalogw.  Pobierane
     pliki nie musz by plikami Debiana.  (Poniewa `mirror' jest skryptem
     Perla, moe by uruchamiany rwnie na nieuniksowych systemach).
     Chocia `mirror' udostpnia mechanizmy pozwalajce na wyczenie
     plikw, ktrych nazwy pasuj do okrelonych wzorcw, to jednak program
     jest najbardziej uyteczny, gdy jego celem jest pobieranie caych
     fragmentw drzewa katalogw, a nie wybranych pakietw.

8.2.4. dpkg-mountable
---------------------

     dpkg-mountable dodaje now metod dostpu do listy dselecta - tzw.
     `mountable'.  Pozwala ona na instalacj pakietw z dowolnego systemu
     plikw podanego w /etc/fstab.  Moe to by na przykad zwyka partycja
     na dysku lub serwerze NFS, ktra w razie potrzeby zostanie
     automatycznie zamontowana i odmontowana.

     Obsuguje take par rzeczy niedostpnych w zwykym `dselect', takich
     jak obsuga lokalnych sytemw katalogw (zarwno rwnolegych do
     gwnego, dystrybucyjnego drzewa, jak i dla zupenie oddzielnych),
     ciganie jedynie tych pakietw, ktre s wymagane, zamiast
     czasochonnego, rekurencyjnego przeszukiwania katalogw, jak rwnie
     rejestrowanie wszystkich czynnoci wykonanych przez `dpkg' w fazie
     instalacji.


8.3. Czy musz przechodzi w tryb pojedynczego uytkownika, by mc
zaktualizowa pakiety?
----------------------------------------------------------------------------

     Nie.  Pakiety mog by uaktualniane nawet w trakcie normalnej pracy
     systemu.  Debian zawiera program `start-stop-daemon', ktry jest
     wykonywany w celu zatrzymania, a pniej ponownego uruchomienia
     dziaajcych procesw, jeli to konieczne, podczas uaktualniania
     pakietu.


8.4. Czy musz trzyma te wszystkie pliki .deb na swoim dysku?
--------------------------------------------------------------

     Nie.  Jeli masz na dysku pobrane pliki (takie, ktre nie s
     koniecznie potrzebne - zobacz opis dpkg-ftp powyej), to po
     zainstalowaniu pakietw, moesz usun te pliki z systemu.


8.5. Jak mog otrzyma zapiski z czynnoci dodawania pakietw do systemu?
-------------------------------------------------------------------------

     `dpkg' notuje jakie pakiety byy rozpakowywane, konfigurowane,
     usuwane, dodawane lub przeczyszczane, jednake nie przechowuje
     (obecnie) informacji o dziaaniach uytkownika na terminalu podczas
     operacji na pakiecie.

     Najlepszym obejciem tego problemu jest uruchomienie
     `dpkg'/`dselect'/`apt-get'/cokolwiek wewntrz sesji programu
     script(1).


-------------------------------------------------------------------------------


9. Debian i jdro systemu
-------------------------


9.1. Czy mog skompilowa i zainstalowa jdro systemu bez dostosowywania
go do specyfiki Debiana?
----------------------------------------------------------------------------

     Tak.

     Z jednym tylko zastrzeeniem: biblioteki jzyka C w systemie Debian s
     budowane z wykorzystaniem najnowszych _stabilnych_ wersji plikw
     nagwkowych _jdra systemu_.  Jeli chcesz skompilowa program z
     wykorzystaniem nowszych plikw nagwkowych jdra ni te ze stabilnej
     wersji, stoisz przed wyborem pomidzy uaktualnieniem pakietu
     zawierajcego pliki nagwkowe (`libc6-dev'), a uyciem nowych plikw
     nagwkowych, ktre znajduj si w katalogu z rozpakowanymi plikami
     rdowymi jdra.  Jeeli pliki rdowe jdra znajduj si w katalogu
     `/usr/src/linux/', wtedy przy kompilowaniu do polecenia musisz doda
     opcj `-I/usr/src/linux/include/'.


9.2. Jakich narzdzi dostarcza system Debian w celu budowania wasnych
wersji jdra systemu?
----------------------------------------------------------------------------

     Uytkownicy ktrzy pragn zbudowa wasn wersj jdra systemu mog
     pobra i zainstalowa pakiet `kernel-package'.  Zawiera on skrypt
     wykonujcy kompilacj i umoliwia stworzenie pakietu Debiana z gotowym
     jdrem przy pomocy polecenia

          make-kpkg kernel_image

     , ktre naley wpisa znajdujc si w katalogu z plikami rdowymi
     jdra.  Wicej informacji mona uzyska przy pomocy polecenia

          make-kpkg --help

     lub podrcznika systemowego make-kpkg(1).

     Poniewa opisany pakiet nie zawiera plikw rdowych jdra,
     uytkownicy musz pobra je oddzielnie z wybranego przez siebie
     serwera lub w postaci pakietu Debiana jeli pakiet
     kernel-source-wersja jest dostpny (gdzie wersja to numer podanej
     wersji jdra).

     Szczegowe instrukcje dotyczce korzystania z pakietu
     `kernel-package' mona znale w pliku
     `/usr/share/doc/kernel-package/README.gz'.  W skrcie powinno si:

        * Rozpakowa pliki rdowe jdra i przenie si do nowo
          powstaego katalogu przy pomocy polecenia `cd'.

        * Dostosowa konfiguracj jdra do wasnych potrzeb przy pomocy
          jednego z poniszych polece:

             * `make config' (interfejs tekstowy zadajcy kolejno pytania).

             * `make menuconfig' (interfejs tekstowy wykorzystujcy
               bibliotek ncurses z opcjami pogrupowanymi w menu).  Aby mc
               korzysta z tego polecenia musisz mie zainstalowany pakiet
               `libncurses5-dev'.

             * `make xconfig' (interfejs graficzny X11).  Korzystanie z tej
               opcji wymaga zainstalowania istotnych pakietw zwizanych z
               X11 i Tcl/Tk.

          Wykorzystanie ktregokolwiek z powyszych polece spowoduje
          utworzenie nowego pliku `.config' w katalogu z plikami
          rdowymi.

        * Wprowadzi polecenie: `make-kpkg -rev TwojaNazwa.N kernel_image',
          przy czym N oznacza nadany przez Ciebie numer.  Stworzony w
          wyniku tak przeprowadzonej kompilacji pakiet z jdrem bdzie
          posiada unikatowy stworzony przez Ciebie symbol wersji
          TwojaNazwa.1, np.: `kernel-image-2.2.14_TwojaNazwa.1_i386.deb'
          dla jdra w wersji 2.2.14.

        * Zainstalowa stworzony w ten sposb pakiet.

             * Uruchom `dpkg --install
               /usr/src/kernel-image-VVV_Custom.N.deb' aby zainstalowa
               jdro.  Skrypt instalacyjny:

                  * uruchomi program adujcy system, LILO (jeli ten jest
                    zainstalowany),

                  * zainstaluje skompilowane przez Ciebie jdro w katalogu
                    /boot pod nazw vmlinuz_VVV-TwojaNazwa.N i stworzy
                    odpowiednie dowizania symboliczne.

                  * zapyta uytkownika czy wykona dyskietk startow.
                    Dyskietka taka zawiera jedynie plik z jdrem.  Aby
                    dowiedzie si wicej zobacz Rozdzia 9.3, `W jaki
                    sposb mog wykona wasn wersj dyskietki
                    startowej?'.

             * Aby wykorzysta jeden z pozostaych programw adujcych
               system takich jak `grub' czy `loadlin', skopiuj ten plik w
               inne miejsce (np.  do katalogu /boot/grub lub na partycj z
               systemem plikw `MS-DOS').


9.3. W jaki sposb mog wykona wasn wersj dyskietki startowej?
------------------------------------------------------------------

     Do tego celu moesz z powodzeniem posuy si pakietem
     `boot-floppies', ktry znajduje si w sekcji `admin' zasobw FTP
     Debiana.  Skrypt powoki znajdujcy si w tym pakiecie tworzy
     dyskietki startowe w formacie `SYSLINUX'.  S to dyskietki z systemem
     plikw `MS-DOS', ktrych gwny rekord startowy zosta zmodyfikowany
     tak aby bezporednio adowa jdro Linuksa (lub innego systemu w
     zalenoci od definicji zawartej w pliku syslinux.cfg znajdujcym si
     na dyskietce).  Pozostae skrypty w tym pakiecie su do tworzenia
     dyskietek awaryjnych lub instalacyjnych.

     Wicej informacji znajdziesz w pliku `/usr/doc/boot-floppies/README'
     po zainstalowaniu pakietu `boot-floppies'.


9.4. Jakie narzdzia udostpnia Debian do obsugi moduw?
----------------------------------------------------------

     Pakiet Debiana `modconf' udostpnia skrypt powoki
     (`/usr/sbin/modconf'), ktry moe by wykorzystywany do dostosowywania
     konfiguracji moduw dla wasnych potrzeb.  Skrypt ten oferuje
     interfejs oparty o menu, ktry pyta uytkownika o szczegy dotyczce
     moduw sterownikw urzdze w systemie.  Uzyskane odpowiedzi su do
     stworzenia odpowiednich wpisw w pliku `/etc/modules.conf' (ktry
     zawiera list aliasw/skrtw i parametry ktre zostan uyte przy
     adowaniu moduw).  S rwnie konieczne do stworzenia plikw
     znajdujcych si w katalogu `/etc/modutils/' oraz zawartoci pliku
     `/etc/modules' (ktry zawiera list moduw adowanych w czasie startu
     systemu).

     Podobnie jak (nowe) pliki Configure.help, ktre teraz pomagaj przy
     tworzeniu wasnych wersji jdra, pakiet modconf zawiera pliki pomocy
     (znajdujce si w katalogu `/usr/lib/modules_help/'), ktre
     dostarczaj szczegowych informacji na temat parametrw waciwych
     dla poszczeglnych moduw.


9.5. Czy mog bezpiecznie odinstalowa pakiet ze starym jdrem?
---------------------------------------------------------------

     Tak.  Skrypt `kernel-image-NNN.prerm' sprawdza, czy jdro ktre chcesz
     usun nie jest tym, ktrego wanie uywasz.  W kadym przypadku
     moesz usun pakiety z niechcianym jdrem uywajc polecenia

          dpkg --purge --force-remove-essential kernel-image-VVV

     (zastpujc oczywicie "VVV" numerem wersji jdra)


-------------------------------------------------------------------------------


10. Dostosowanie systemu Debian GNU/Linux do Twoich potrzeb
-----------------------------------------------------------


10.1. Skd mog mie pewno, e wszystkie programy uywaj tego samego
rozmiaru papieru?
----------------------------------------------------------------------------

     Zainstaluj pakiet `libpaperg'.  Podczas instalacji zostaniesz zapytany
     o domylny rozmiar papieru, ktry ma by uywany w caym systemie.
     Ustawienie to bdzie przechowywane w pliku `/etc/papersize'.

     Uytkownicy mog ustali wasny rozmiar papieru uywajc zmiennej
     systemowej `PAPERSIZE'.  Wicej informacji uzyskasz na stronie
     podrcznika systemowego papersize(5).


10.2. Jak mog udostpni urzdzenia peryferyjne bez naraania
bezpieczestwa systemu?
----------------------------------------------------------------------------

     Wiele plikw urzdze w katalogu `/dev/' naley do pewnych, wczeniej
     zdefiniowanych, grup.  Na przykad `/dev/fd0' naley do grupy
     `floppy', a `/dev/dsp' naley do grupy `audio'.

     Jeli chcesz eby dany uytkownik mia dostp do jednego z tych
     urzdze to po prostu dodaj go do grupy, do ktrej naley to
     urzdzenie.  Moesz to zrobi na przykad tak:

          adduser uytkownik grupa

     W ten sposb nie bdziesz musia zmienia praw dostpu urzdzenia.


10.3. W jaki sposb zaadowa czcionk konsoli podczas startu systemu?
----------------------------------------------------------------------

     Pakiety `kbd' oraz `console-tools' pozwalaj to osign.  Dostosuj
     odpowiednio do swoich potrzeb plik `/etc/kbd/config' lub
     `/etc/console-tools/config'.


10.4. W jaki sposb skonfigurowa domylne parametry aplikacji dla
rodowiska X11?
----------------------------------------------------------------------------

     Programy Debiana pod X'y instaluj swoje zasoby do katalogu
     `/etc/X11/app-defaults/'.  Jeli chcesz dostosowa aplikacje X'w
     globalnie to dokonaj zmiany w tych plikach.  Oznaczone s one jako
     konfiguracyjne wic ich zawarto pozostanie niezmieniona podczas
     procesu aktualizacji.


10.5. Wydaje si, e kada dystrybucja posiada inne procedury startu
systemu. Jak to wyglda w Debianie?
----------------------------------------------------------------------------

     Jak wszystkie Uniksy, Debian startuje uruchamiajc program `init'.
     Plik konfiguracyjny dla `init' (tj.  `/etc/inittab') okrela, e
     pierwszym wykonywanym skryptem powinien by `/etc/init.d/rcS'.  Skrypt
     ten uruchamia wszystkie skrypty z katalogu `/etc/rcS.d/' poprzez
     bezporednie interpretowanie lub uruchamianie podprocesw
     interpretujcych (zalenie od rozszerze plikw) w celu dokonania
     inicjalizacji, takiej jak: sprawdzenie oraz zamontowanie systemw
     plikw, zaadowanie moduw, uruchomienie usug sieciowych, ustawienie
     zegara i innych.  W dalszej kolejnoci, w celu utrzymania zgodnoci ze
     starszymi wersjami, uruchamia rwnie skrypty (oprcz tych ze znakiem
     '.'  w nazwach) z katalogu `/etc/rc.boot/'.  Wszystkie skrypty w tym
     katalogu s zazwyczaj zarezerwowane do uytku administratora systemu.
     Uywanie ich jest przestarza praktyk.

     Po zakoczeniu procedury startu, `init' wykonuje wszystkie skrypty
     startowe z katalogu zalenego od domylnego poziomu startu (domylny
     poziom startu okrelany jest przez wpis `id' w pliku `/etc/inittab').
     Jak wikszo Uniksw zgodnych z System V, Linux ma 7 poziomw startu
     (runlevels):

        * 0 (zatrzymanie systemu),

        * 1 (tryb pojedynczego uytkownika),

        * 2 do 5 (rne tryby wielodostpowe) i

        * 6 (ponowne uruchomienie systemu).

     Systemy oparte na Debianie posiadaj domylny wpis id=2 co oznacza, e
     w momencie wejcia w stan pracy wielodostpowej, domylnym poziomem
     startu bdzie '2' oraz, e zostan uruchomione skrypty z katalogu
     `/etc/rc2.d'.

     Tak naprawd skrypty, w kadym z katalogw `/etc/rcN.d/', s tylko
     symbolicznymi dowizaniami do skryptw z `/etc/init.d'.  Jednak
     _nazwy_ plikw, z katalogw `/etc/rcN.d/', s tak nadane aby pokaza
     _sposb_ w jaki skrypty z `/etc/init.d/' bd uruchamiane.  Przed
     wejciem do dowolnego poziomu startu wszystkie skrypty zaczynajce si
     liter 'K' zostan uruchomione.  Te skrypty usuwaj usugi.  Nastpnie
     wykonane zostan wszystkie skrypty zaczynajce si liter 'S'.  Te
     skrypty uruchamiaj usugi.  Dwucyfrowa liczba, ktra wystpuje po 'K'
     lub 'S' oznacza kolejno, w jakiej uruchamiaj si skrypty.  Mniejsza
     liczba oznacza, e skrypt uruchomi si wczeniej.

     To podejcie dziaa, poniewa wszystkie skrypty z `/etc/init.d/'
     pobieraj jeden z argumentw: `start', `stop', `reload', `restart' lub
     `force-reload' i wykonaj zadanie okrelone przez ten argument.
     Skrypty te mog by uywane nawet po zakoczeniu rozruchu systemu w
     celu kontroli rnych procesw.

     Na przykad, z argumentem `reload', polecenie:

          /etc/init.d/sendmail reload

     wyle sygna demonowi sendmail'a aby ponownie przeczyta i
     zinterpretowa swj plik konfiguracyjny.


10.6. Wyglda na to e Debian nie uywa `rc.local' aby dostosowa proces
startu systemu. Jakie narzdzia zostay dostarczone do tego celu?
----------------------------------------------------------------------------

     Przypumy, e system ma uruchomi skrypt `foo' podczas startu systemu
     lub podczas przejcia w dany poziom startu (runlevel).  W takiej
     sytuacji administrator systemu powinien:

        * Umieci skrypt `foo' w katalogu `/etc/init.d/'.

        * Uruchomi polecenie Debiana `update-rc.d' z odpowiednimi
          parametrami w celu ustanowienia dowiza pomidzy (okrelonymi w
          linii polece) katalogami rc?.d, a `/etc/init.d/foo'.  W tym
          przypadku '?'  jest cyfr od 0 do 6 i oznacza odpowiedni poziom
          startu Systemu V.

        * Ponownie uruchomi system.

     Polecenie `update-rc.d' ustanowi dowizania w katalogach rc?.d ze
     skryptem w `/etc/init.d'.  Kade dowizanie skada si bdzie, w
     kolejnoci: z litery 'S' lub 'K', dwucyfrowej liczby oraz nazwy
     skryptu.  Skrypty zaczynajce si liter 'S' w `/etc/rcN.d/' zostan
     wykonane przy przejciu do poziomu startu `N'.  Skrypty zaczynajce
     si liter 'K' zostan wykonane przy wyjciu z poziomu startu `N'.

     Mona, na przykad, sprawi by skrypt `foo' wykona si podczas startu
     systemu poprzez umieszczenie go w katalogu `/etc/init.d/' oraz
     utworzenie dowiza przy pomocy polecenia `update-rc.d foo defaults
     19'.  Parametr 'defaults' oznacza domylne poziomy startu tzn.  od 2
     do 5.  Parametr '19' daje pewno, e `foo' zostanie uruchomiony
     wczeniej ni skrypty o numerach 20 i wyszych.


10.7. Jak system zarzdzania pakietami radzi sobie z pakietami,
zawierajcymi pliki konfiguracyjne innych pakietw?
----------------------------------------------------------------------------

     Niektrzy uytkownicy chcieliby, na przykad, stworzy nowy serwer
     instalujc grup pakietw Debiana i lokalnie wygenerowane pakiety
     zawierajce pliki konfiguracyjne.  Zazwyczaj nie jest to dobry pomys
     poniewa program `dpkg' nie bdzie wiedzia o istnieniu plikw
     konfiguracyjnych jeli znajduj si one w innych pakietach.  Moe to
     doprowadzi do nadpisania konfliktowych plikw gdy jeden z pakietw
     oryginalnej ,,grupy'' zostanie uaktualniony.

     Zamiast tego utwrz lokalny pakiet, ktry modyfikuje pliki
     konfiguracyjne ,,grupy'' pakietw Debiana, ktre Ci interesuj.
     Wtedy `dpkg' i reszta systemu zarzdzania pakietami bdzie wiedzia,
     e pliki zostay zmodyfikowane przez lokalnego administratora i nie
     bdzie prbowa ich nadpisa w czasie aktualizacji.


10.8. Jak mog nadpisa plik instalowany przez inny pakiet tak eby uywana
bya moja wersja?
----------------------------------------------------------------------------

     Powiedzmy, e administrator lub lokalny uytkownik woli uywa
     programu ,,login-local'' ni ,,login'', ktry dostarczany jest przez
     pakiet Debiana o nazwie `login' .

     Nie naley:

        * Nadpisywa pliku `/bin/login' plikiem `login-local'.

     System zarzdzania pakietami nie bdzie wiedzia o tej zmianie i po
     prostu nadpisze Twj plik `/bin/login' jeli `login' (lub kady inny
     pakiet dostarczajcy plik `/bin/login') zostanie zainstalowany lub
     uaktualniony.

     Zrb raczej tak:

        * Wykonaj:

               dpkg-divert --divert /bin/login.debian /bin/login

          aby kade przysze instalacje pakietu `login' zamiast zapisywa
          plik `/bin/login' zapisyway go jako `/bin/login.debian'

        * Nastpnie wykonaj:

               cp login-local /bin/login

          aby przenie Twj lokalnie zbudowany program na waciwe
          miejsce.

     Wicej informacji znajdziesz w dpkg-divert(8).


10.9. W jaki sposb doda do listy dostpnych pakietw moje lokalnie
zbudowane pakiety tak, aby system zarzdzania pakietami o nich wiedzia?
----------------------------------------------------------------------------

     Wykonaj polecenie:

          dpkg-scanpackages BIN_KAT PLIK_NADP [PRZEDR_SCIEZKI] > moje_Pakiety

     gdzie:

        * BIN_KAT jest katalogiem gdzie przechowywane s pliki archiww
          Debiana (zwykle maj rozszerzenia ,,.deb'').

        * PLIK_NADP (ang.  override file) jest plikiem, ktry modyfikowany
          jest przez opiekunw wydania i, dla pakietw z dystrybucji main,
          zwykle znajduje si w archiwum FTP Debiana jako
          `indices/override.main.gz'.  Moesz zignorowa ten plik dla
          lokalnych pakietw.

        * PRZEDR_SCIEZKI jest _opcjonalnym_ parametrem, ktrego warto
          moe zosta doczona do nazwy tworzonego pliku `moje_Pakiety'.

     Kiedy ju plik `moje_Pakiety' zostanie utworzony powiadom o tym system
     zarzdzania pakietami wykonujc polecenie:

          dpkg --merge-avail moje_Pakiety

     Jeli uywasz APT to moesz rwnie doda lokalne repozytorium do
     swojego pliku sources.list(5).


10.10. Niektrzy uytkownicy lubi mawk, inni gawk; jedni lubi vim'a, inni
lubi elvis'a; niektrzy lubi trn, inni lubi tin. Jak Debian wspiera tak
rnorodno upodoba?
----------------------------------------------------------------------------

     Istnieje wiele przypadkw kiedy dwa pakiety dostarczaj dwie rne
     wersje programu o takiej samej funkcjonalnoci.  Uytkownicy mog
     preferowa jeden z nich bardziej od drugiego z przyzwyczajenia, lub z
     powodu interfejsu uytkownika, ktry dla danego pakietu jest, w jaki
     sposb, bardziej przyjazny ni interfejs drugiego.  Rni uytkownicy
     w tym samym systemie mog dokona rnych wyborw.

     Debian uywa systemu pakietw ,,wirtualnych'' aby pozwoli
     administratorom systemu na wybr (lub pozwoli wybra uytkownikom)
     ulubione narzdzia, gdy istniej dwie lub wicej wersji z tak sam
     podstawow funkcjonalnoci, ktra zaspokoi wymagania zalenoci bez
     podawania nazwy konkretnego pakietu.

     Na przykad: w systemie zainstalowane s dwie rne wersje czytnikw
     grup dyskusyjnych.  Serwer grup dyskusyjnych moe 'zaleca' aby w
     systemie by zainstalowany _jaki_ czytnik grup dyskusyjnych ale wybr
     `tin''a lub `trn''a pozostawiony zostaje uytkownikowi.  Dziaa to w
     ten sposb, e oba pakiety `tin' oraz `trn' dostarczaj wirtualny
     pakiet `news-reader'.  _Ktry_ program zostanie wywoany zaley od
     dowizania pliku z nazw wirtualnego pakietu
     `/etc/alternatives/news-reader' do wybranego pliku czytnika np.
     `/usr/bin/trn'.

     Pojedyncze dowizanie nie wystarcza aby wspiera pene uycie
     alternatywnych programw.  Strony pomocy i prawdopodobnie inne,
     powizane z programem, pliki musz take zosta wybrane.  Skrypt
     Perl'a `update-alternatives' dostarcza sposobu, ktry zapewnia, e
     wszystkie pliki powizane z danym pakietem zostan wybrane jako
     domylne dla systemu.

     Na przykad, aby sprawdzi jakie pliki wykonywalne dostarcza
     'x-window-manager' uruchom:

          update-alternatives --display x-window-manager

     Jeli chcesz to zmieni uruchom:

          update-alternatives --config x-window-manager

     i wykonaj instrukcje, ktre pojawi si na ekranie (po prostu nacinij
     klawisz z cyfr, ktra znajduje si przy programie, ktry bardziej
     lubisz).

     Jeli z jakiego powodu pakiet nie zarejestruje si jako meneder
     okien (wylij informacje o bdzie jeli uznasz to za usterk) lub
     jeli uywasz menedera okien z katalogu /usr/local (taki wybr nie
     pojawi si na ekranie), moesz uaktualni dowizania poprzez parametry
     wywoania tak jak na przykadzie poniej:

          update-alternatives --install /usr/bin/x-window-manager \
            x-window-manager /usr/local/bin/wmaker-cvs 50

     Pierwszy parametr za `--install' jest dowizaniem symbolicznym, ktre
     wskazuje na /etc/alternatives/NAZWA, gdzie NAZWA jest drugim
     parametrem.  Trzeci parametr to program, do ktrego
     /etc/alternatives/NAZWA powinien zosta dowizany, a czwarty jest
     priorytetem (wiksze wartoci wskazuj, e ta alternatywa, przy
     dziaaniu automatycznym, bdzie wybrana z wikszym
     prawdopodobiestwem).

     Aby usun alternatywny wpis, ktry dodae uruchom po prostu:

update-alternatives --remove x-window-manager /usr/local/bin/wmaker-cvs


-------------------------------------------------------------------------------


11. Pomoc dla systemu Debian GNU/Linux
--------------------------------------


11.1. Jakie inne dokumentacje istniej dla systemu Debian GNU/Linux?
--------------------------------------------------------------------

        * Instrukcja instalacji dla obecnego wydania - zobacz:
          http://www.debian.org/releases/stable/installmanual.

        * Podrcznik zasad zawiera normy dotyczce dystrybucji, takie jak:
          struktura i zawarto archiwum Debiana, zagadnienia dotyczce
          projektowania systemu operacyjnego itd.  Zawiera on rwnie
          wymagania techniczne, jakie musi speni kady pakiet aby zosta
          wczonym do dystrybucji, oraz dokumentacj podstawowych aspektw
          technicznych pakietw binarnych i rdowych Debiana.

          Pobierz go z pakietu: `debian-policy' lub z
          http://www.debian.org/doc/devel-manuals#policy.

        * Dokumentacja dotyczca zainstalowanych pakietw Debiana:
          Wikszo pakietw posiada pliki pomocy, ktre zapisywane s do
          `/usr/doc/PAKIET'.

        * Dokumentacja dla projektu Linux: Pakiety Debiana `doc-linux'
          zawieraj wszystkie najnowsze wersje HOWTO i mini-HOWTO z
          Projektu Dokumentacji Linuksa (http://www.tldp.org/).

        * Strony podrcznika systemowego `man' : Wikszo polece posiada
          strony podrcznika systemowego napisane w postaci plikw `man'.
          S one opisane przez czci indeksu `man' w ktrym si znajduj:
          n.p.  foo(3) odnosi si do strony podrcznika, ktra znajduje si
          w /usr/share/man/man3/ i moe zosta wywoana przez wydanie
          polecenia: `man 3 foo', lub po prostu `man foo' jeli trzecia
          cz jest pierwsz zawart w podrczniku systemowym dotyczcym
          `foo'.

          Mona dowiedzie si, ktry katalog z `/usr/share/man/' zawiera
          konkretn stron poprzez polecenie `man -w foo'.

          Nowi uytkownicy Debiana powinni wiedzie, e strony podrcznika
          systemowego dla wielu polece nie s osigalne, a do czasu gdy
          zainstaluj pakiety:

             * `man-db', ktry zawiera program `man' oraz inne programy do
               kontroli i sterowania stronami podrcznika systemowego.

             * `manpages', ktry zawiera strony podrcznika systemowego.
               (zobacz Rozdzia 4.8, `Jak Debian obsuguje jzyki inne ni
               angielski?').

        * Strony `info': Dokumentacja uytkownikw dotyczca wielu polece,
          zwaszcza narzdzi GNU, jest dostpna w postaci plikw `info', a
          nie stron podrcznika systemowego.  Pliki takie mog by
          przeczytane przez narzdzie GNU `info', uruchamiane `M-x info' w
          GNU Emacs lub przez inne przegldarki.

          Najwiksz przewag wzgldem oryginalnych stron podrcznika
          systemowego `man' jest hipertekstowy system stron info.  _Nie_
          potrzebuj one jednak przegldarki WWW; `info' moe zosta
          uruchomione w zwykej konsoli tekstowej.  Standard info zosta
          stworzony przez Richarda Stallmana i poprzedza WWW.

     Zapamitaj, i moesz mie dostp do duej iloci dokumentacji w Twoim
     systemie uywajc przegldarki WWW, bezporednio, przez polecenia
     `dwww' lub `dhelp', znajdujce si w poszczeglnych pakietach.


11.2. Czy w Internecie dostpne s jakie moliwoci do dyskusji na temat
Debiana?
----------------------------------------------------------------------------

     Tak.  Poczta elektroniczna jest gwn metod wspierania uytkownikw
     Debiana.

11.2.1. Listy dyskusyjne.
-------------------------

     Jest ich wiele Listy dyskusyjne zwizane z Debianem
     (http://www.debian.org/MailingLists/).

     Kompletny spis list dyskusyjnych znajduje si
     `/usr/share/doc/debian/mailing-lists.txt' pod warunkiem, e w systemie
     zainstalowany jest pakiet `doc-debian'.

     Listy dyskusyjne Debiana nazywane s wedug nastpujcego wzoru
     debian-<temat_listy>.  Przykadem s debian-announce, debian-user,
     debian-news.  Aby zapisa si na list dyskusyjn
     debian-<temat_listy>, wylij list poczt elektroniczn do
     debian-<temat_listy>-request@lists.debian.org wraz ze sowem
     "subscribe" w temacie wiadomoci.  Pamitaj aby doda _-request_ do
     adresu listu, gdy uywasz tej metody zapisywania si lub rezygnacji z
     listy dyskusyjnej.  W przeciwnym wypadku Twj list elektroniczny
     zostanie wysany na list dyskusyjn.

     Jeli posiadasz przegldark WWW obsugujc formularze moesz zapisa
     si na list dyskusyjn uywajc Formularza WWW
     (http://www.debian.org/MailingLists/subscribe).  Moesz rwnie
     zrezygnowa z listy uywajc Formularza WWW
     (http://www.debian.org/MailingLists/unsubscribe).

     W razie jaki problemw adres administratora list dyskusyjnych to:
     <listmaster@lists.debian.org>

     Archiwa list dyskusyjnych Debiana dostpne s pod adresem WWW:
     http://lists.debian.org/.

11.2.1.1. Jakie zasady panuj na listach dyskusyjnych?
------------------------------------------------------

     Gdy korzystasz z list dyskusyjnych zwizanych z Debianem postpuj
     zgodnie z nastpujcymi reguami:

        * Nie wysyaj spamu.  Zobacz Polityka rozpowszechniania list
          dyskusyjnych zwizanych z Debianem
          (http://www.debian.org/MailingLists/#ads).

        * Nie przeklinaj; to niekulturalne.  Ludzie rozwijajcy Debiana to
          ochotnicy, ktrzy powicaj swj czas, energi i pienidze
          prbujc scali projekt Debian.

        * Nie uywaj przeklestw; wielu ludzi otrzymuje list za pomoc
          pakietu radiowego, gdzie przeklinanie jest nielegalne.

        * Upewnij si czy uywasz odpowiedniej listy.  _Nie_ wysyaj swojej
          proby o zapisanie lub rezygnacj do listy dyskusyjnej [1]

        * Zobacz cz Rozdzia 11.5, `Jak mog zgosi bd dotyczcy
          Debiana?'  aby dowiedzie si wicej o zgaszaniu bdw.

[1]  .  Uywaj do tego adresu
     debian-<temat_listy>-REQUEST@lists.debian.org.

11.2.2. Opiekunowie pakietw.
-----------------------------

     Uytkownicy mog rwnie adresowa pytania do opiekunw poszczeglnych
     pakietw.  By zada pytanie opiekunowi pakietu xyz, wylij list poczt
     elektroniczn pod adres _xyz@packages.debian.org_.

11.2.3. Grupy dyskusyjne.
-------------------------

     Pytania nie dotyczce jednoznacznie Debiana uytkownicy powinni
     zadawa na grupach dyskusyjnych zwizanych z Linuksem.  S to grupy
     dyskusyjne comp.os.linux.* lub linux.*.  Wiele adresw grup
     dyskusyjnych dotyczcych Linuksa oraz pokrewnych materiaw znale
     moemy na stronach WWW : np.  Linux Online
     (http://www.linux.org/docs/usenet.html) lub LinuxJournal
     (http://www.linuxjournal.com/helpdesk.php).


11.3. Czy istnieje szybka metoda wyszukiwania materiaw zwizanych z
systemem Debian GNU/Linux?
----------------------------------------------------------------------------

     Jest wiele wyszukiwarek, ktre pomagaj szuka dokumentw zwizanych z
     Debianem:

        * Debian WWW search site (http://search.debian.org/).

        * Google Groups (http://groups.google.com/): przeszukuje listy
          dyskusyjne.

          Na przykad: aby dowiedzie si wicej na temat sterownikw do
          kontrolerw Promise dla Debiana, sprbuj wyszuka wyraenie
          `Promise Linux sterownik'.  Zostan znalezione wszystkie
          wiadomoci, ktre zawieraj podany cig znakw, n.p.  dyskusje,
          ktrych tematem by ten problem.  Jeli dodasz `Debian' do
          szukanego wyraenia, w wyniku otrzymasz wiadomoci cile
          powizane z Debianem.

        * Zwyke wyszukiwarki, takie jak: AltaVista
          (http://www.altavista.com/) lub Google (http://www.google.com/)
          jeli bdziesz uywa prawidowych warunkw wyszukiwania.

          Na przykad: wyszukanie terminu "cgi-perl" dostarcza o wiele
          dokadniejsze wyjanienia, ni krtki opis zawarty w tym
          pakiecie.


11.4. Czy istniej logi znanych bdw?
---------------------------------------

     Dystrybucja Debian GNU/Linux posiada "System ledzenia Bdw - Bug
     Tracking System (BTS)", ktry przechowuje informacje o bdach
     zgoszonych przez uytkownikw i opiekunw pakietw.  Kady bd
     otrzymuje swj numer i przechowywany jest w pliku tak dugo, a nie
     zostanie uznany za usunity.

     Kopie tych informacji s dostpne pod adresem
     http://www.debian.org/Bugs/.

     Dostp do bazy danych "Systemu ledzenia Bdw (BTS)" zapewnia serwer
     pocztowy.  Aby dowiedzie si wicej, wylij list drog elektroniczn
     zawierajcy sowo "help" na adres: request@bugs.debian.org.


11.5. Jak mog zgosi bd dotyczcy Debiana?
----------------------------------------------

     Jeli znaleziono bd w Debianie, postpuje si zgodnie z instrukcj
     zgaszania bdw dotyczcych Debiana.  Instrukcj t mona otrzyma
     na kilka sposobw:

        * Poprzez anonimowy FTP.  Strony serwerw lustrzanych Debiana
          zawieraj instrukcj w pliku `doc/bug-reporting.txt'.

        * Poprzez stron WWW.  Kopia instrukcji znajduje si pod adresem
          http://www.debian.org/Bugs/Reporting.

        * W kadej dystrybucji Debiana poprzez instalacj pakietu
          `doc-debian'.  Instrukcja znajduje si w pliku
          `/usr/doc/debian/bug-reporting.txt'.

     Moesz rwnie uy pakietu `bug' lub `reportbug', ktre poprowadz
     Ci przez proces zgaszania bdw i wyl wiadomo o nich pod
     odpowiedni adres wraz z dodatkowymi informacjami, dotyczcymi Twojego
     systemu.

     Jeli chcesz wysa raport o bdzie z programu pocztowego, wylij
     wiadomo do <submxit@bugs.debian.org>.  Pierwsza linia wiadomoci
     musi zawiera:

          Package: nazwa pakietu

     Nastpna linia powinna zawiera wersj pakietu podan w podobny
     sposb:

          Version: numer wersji

     Numer wersji dla jakiegokolwiek pakietu zainstalowanego w Twoim
     systemie mona uzyska wydajc polecenie:

          dpkg -s <nazwa pakietu>

     Reszta wiadomoci powinna zawiera dokadny opis bdu, dystrybucji
     Debiana jakiej uywasz oraz numery wersji innych stosowanych pakietw.
     Wersj dystrybucji Debiana, ktr obecnie uywasz, mona wywietli
     poprzez polecenie

          cat /etc/debian_version

     .

     Po wysaniu przez Ciebie zgoszenia bdu zostaniemy automatycznie
     powiadomieni o otrzymaniu zgoszenia.  Rwnie automatycznie bd
     otrzyma numer (zapisany w logu bdw) oraz zostanie wysany na list
     dyskusyjn debian-bugs-dist.

     Jeli znaleziony bd jest powizany z wieloma pakietami, zamiast
     wysya wiele podobnych zgosze bdu, naley wysa zgoszenia
     odnonie bdw do <maintonly@bugs.debian.org> (zamiast adresu
     submit@...  ), aby powiadomi tylko opiekunw poszczeglnych pakietw,
     a nastpnie wysa podsumowanie zgoszonych bdw do listy
     mailingowej debian-devel lub debian-bugs-dist.

     Dodatkowo istnieje tester pakietw Debiana nazywany Lintian
     (http://www.debian.org/lintian/).  Zosta on tak zaprojektowany, aby
     automatycznie przeszukiwa pakiety w celu znalezienia narusze zasad
     dystrybucji czy bdw wykrytych ju wczeniej w innych pakietach.
     Zatem jeli znajdziesz bd, ktry moe rwnie wystpi w innych
     pakietach, lepiej bdzie jeli skontaktujesz si z opiekunami pakietu
     Lintian <lintian-maint@debian.org>.  Powstanie nowej metody
     wyszukiwania bdw zapobiegnie pojawianiu si tego samego bdu w
     innych pakietach dystrybucji.

     Moesz rwnie uywa adresu <quiet@bugs.debian.org>, aby zgasza
     bdy tylko do "Systemu ledzenia Bdw (BTS)", bez jednoczesnego
     wysyania ich do listy dyskusyjnej debian-bugs-dist lub do opiekuna
     pakietu.  Adres ten jest wykorzystywany bardzo rzadko np.  jeli
     chcesz doczy drugorzdne dane do swojego zgoszenia bdu lub gdy
     chcesz zaznaczy co w logu "Systemu ledzenia Bdw (BTS)", a ju
     wczeniej powiadomiono o tym opiekuna projektu.


-------------------------------------------------------------------------------


12. Wspomaganie projektu Debian
-------------------------------

     Wspomc projekt Debian moesz na kilka sposobw.  Np.  przez
     ofiarowanie swojego czasu (na projektowanie nowych pakietw,
     opiekowanie si pakietami ju istniejcymi, lub na wsparcie dla
     uytkownikw), zasobw (serwery lustrzane dla archiww FTP i WWW) oraz
     pienidzy (opaty za nowe stoiska do testw jak rwnie sprzt na
     kolejne archiwa).


12.1. W jaki sposb mog zosta deweloperem Debiana?
----------------------------------------------------

     Rozwijanie Debiana jest otwarte dla wszystkich.  Poszukiwani s
     zarwno nowi uytkownicy z odpowiednimi umiejtnociami i/lub chci
     nauki, do opieki nad ju istniejcymi pakietami osieroconymi przez ich
     poprzednich deweloperw, nad rozwojem nowych, jak rwnie do wsparcia
     technicznego dla uytkownikw.

     Opis jak zosta deweloperem Debiana moesz znale na stronie New
     Maintainer's Corner (http://www.debian.org/devel/join/newmaint)
     znajdujcej si na gwnej stronie projektu Debiana.


12.2. Jak mog wnie zasoby do projektu Debiana?
-------------------------------------------------

     Od kiedy sam Debian jak i cae mnstwo oprogramowania dla niego jest
     oglnie i powszechnie dostpne na caym wiecie, ronie
     zapotrzebowanie na serwery lustrzane.  Wskazane jest zatem, aby
     umieszcza cae archiwum na kolejnych serwerach lustrzanych, ale nie
     jest to absolutnie niezbdne.  Prosz odwiedzi stron na temat
     serwerw lustrzanych Debiana (http://www.debian.org/mirror/size), aby
     dowiedzie si wicej o wymaganej przestrzeni dyskowej dla serwera
     lustrzanego, na ktrym maj zosta umieszczone zasoby Debiana.

     Obsuga serwerw lustrzanych jest gwnie realizowana automatycznie
     poprzez skrypty, bez jakiejkolwiek interakcji.  Jednake okazjonalnie
     zdarzaj si krtkotrwae przerwy w pracy serwerw lustrzanych lub
     zmiany systemowe, wtedy ludzka interwencja jest niezbdna.

     Jeli posiadasz szybkie poczenie z Internetem, odpowiednie zasoby i
     jeste chtny powici swj czas (lub znale kogo) na regularne
     zarzdzanie serwerem lustrzanym zawierajcym zasoby Debiana, czy to w
     caoci czy w czci, prosz skontaktowa si z nami pod adresem
     <debian-admin@lists.debian.org>.


12.3. Jak mog finansowo wspomc projekt Debian?
------------------------------------------------

     Mona tego dokona przez indywidualn darowizn na rzecz jednej z
     dwch kluczowych organizacji dla rozwoju Debiana.

12.3.1. Oprogramowanie w Publicznym Interesie (SPI)
---------------------------------------------------

     Oprogramowanie w Publicznym Interesie (Software in the Public
     Interest) jest niedochodow organizacj, utworzon gdy Fundacja
     Wolnego Oprogramowania (FSF) zrezygnowaa ze sponsorowania Debiana.
     Celem organizacji jest rozwijanie i rozprowadzanie Wolnego
     Oprogramowania.

     Nasze cele s bardzo podobne do celw Fundacji Wolnego Oprogramowania
     (FSF) i zachcamy programistw do stosowania licencji GNU GPL w swoich
     programach.  Jednake rnimy si troch pod ktem tworzenia i
     dystrybuowania Linuksa, ktre odbiega w wielu szczegach technicznych
     od systemu GNU zainicjowanego przez FSF.  Wci jednak komunikujemy
     si z Fundacj Wolnego Oprogramowania i wsppracujemy poprzez
     przesyanie zmian do oprogramowania GNU oraz poprzez zachcanie
     naszych uytkownikw do wspierania finansowego celw FSF oraz projektu
     GNU.

     Wicej informacji o SPI moesz uzyska na stronie:
     http://www.spi-inc.org/.

12.3.2. Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF)
---------------------------------------------

     Aktualnie nie ma formalnego zwizku pomidzy Debianem a Fundacj
     Wolnego Oprogramowania.  Jednak FSF jest odpowiedzialna za niektre z
     najwaniejszych komponentw oprogramowania w Debianie, wczajc
     kompilator GNU C, GNU Emacs oraz wiele wykonawczych bibliotek jzyka
     C, ktre s wykorzystywane przez wszystkie programy w systemie.
     Fundacja Wolnego Oprogramowania jest pionierem tego, czym jest dzisiaj
     Wolne Oprogramowanie.  Z fundacji tej wywodzi si licencja GNU GPL,
     ktra jest stosowana w wikszoci oprogramowania Debiana.  To dziki
     niej istnieje projekt, ktrego celem jest stworzenie cakowicie
     darmowego Uniksa.  Debiana powinno si uwaa za potomka systemu GNU.

     O Fundacji Wolnego Oprogramowania (FSF) moesz poczyta na tej
     stronie: http://www.fsf.org/.


-------------------------------------------------------------------------------


13. Redystrybuowanie Debiana GNU/Linux jako produktu komercyjnego
-----------------------------------------------------------------


13.1. Czy mog sprzedawa Debiana na przygotowanych przeze mnie pytach CD?
---------------------------------------------------------------------------

     miao.  Nie potrzebujesz pozwolenia na dystrybuowanie czego co _sam
     przygotowae_.  Nie musisz nam paci.  Jednake wszyscy wytwrcy CD
     musz honorowa licencje programw w Debianie.  Dla przykadu, wiele
     programw jest objtych licencj GPL, ktra wymaga od Ciebie
     dystrybuowania przez Ciebie rwnie kodu.

     Ponadto bdziemy publikowa list wytwrcw CD, ktrzy ofiarowuj
     pienidze, oprogramowanie i czas dla projektu Debiana.  Bdziemy te
     zachca uytkownikw do kupowania u tych wydawcw Debiana, ktrzy
     ofiarowuj pienidze.


13.2. Czy Debian moe by sprzedawany razem z patnym oprogramowaniem?
----------------------------------------------------------------------

     Tak.  Cay czas gwne komponenty Debiana s bezpatnym
     oprogramowaniem.  Udostpniamy jednak miejsce dla programw, ktre
     darmowymi nie s.

     Wydawcy Debiana na CD _mog_ dystrybuowa programy jakie umiecilimy
     w katalogu, zalenie od warunkw licencji lub prywatnych ustale
     autorw poszczeglnych programw.  Wydawcy Debiana na CD mog rwnie
     docza do niego patne programy jakie posiadaj z innych rde.  To
     nie jest nic nowego: darmowe i komercyjne oprogramowanie jest czsto
     wydawane na tych samych CD co Debian.  Oczywicie wci zachcamy
     autorw rnych programw do pisania ich jako oprogramowania
     bezpatnego.


13.3. Robi specjaln dystrybucj Linuksa dla specyficznego rynku. Czy mog
uy Debiana GNU/Linux i doda moje wasne oprogramowanie?
----------------------------------------------------------------------------

     Tak.  Dla przykadu kto przygotowuje dystrybucje Linuksa dla
     krtkofalowcw, wraz ze specjalistycznym oprogramowaniem.  Rozpoczyna
     od Debiana jako podstawowego systemu i dodaje swoje programy np.
     sterujce prac nadajnika, ledzce satelity, itd.  Wszystkie te
     programy s na pytach CD razem z Debianem, wic uytkownicy
     dystrybucji wypuszczonej przez niego bd w stanie atwo uaktualni
     swoje programy, kiedy on udostpni kolejne pyty CD.

     Na rynku jest ju kilka podobnych dystrybucji Debiana przygotowanych
     dla pewnej grupy ludzi np.  Corel Linux czy Storm Linux, ktre rni
     si od oryginalnej dystrybucji Debiana GNU/Linux, jednake nadal
     zawieraj sporo naszego oprogramowania.

     Debian dostarcza rwnie mechanizm pozwalajcy programistom i
     administratorom instalowa lokalne wersje wybranych plikw w taki
     sposb, e nie bd nadpisane, kiedy inne pakiety s uaktualniane.
     Wicej o tym mowa w pytaniu Rozdzia 10.8, `Jak mog nadpisa plik
     instalowany przez inny pakiet tak eby uywana bya moja wersja?'.


13.4. Czy mog dooy do Debiana mj komercyjny program, ktry atwo si
instaluje?
----------------------------------------------------------------------------

     miao.  Narzdzie do zarzdzania pakietami jest wolnym programem;
     pakiety mog ale nie musz by wolnym oprogramowaniem, mona
     instalowa je wszystkie.


-------------------------------------------------------------------------------


14. Spodziewane zmiany w nastpnej wersji Debiana
-------------------------------------------------


14.1. Zwikszone bezpieczestwo
-------------------------------

     Debian udostpnia ukrywanie hase od swojej wersji 1.3.  Na dodatek
     linuksowa biblioteka Pluggable Authentication Modules (znana jako
     libpam (http://www.kernel.org/pub/linux/libs/pam/)), ktra pozwala
     administratorom systemu na wybranie sposobu autoryzacji specyficznej
     dla danej aplikacji, pierwotnie ustala uwierzytelnianie za pomoc
     ukrywania hase.

     Wczajc pen obsug dla zaawansowanych metod uwierzytelniania
     takich jak Kerberos, RSBAC i innych.


14.2. Wsparcie dla uytkownikw nie znajcych jzyka angielskiego.
------------------------------------------------------------------

     Debian zawsze ma jakie wsparcie dla uytkownikw nie znajcych jzyka
     angielskiego.  Zobacz Rozdzia 4.8, `Jak Debian obsuguje jzyki inne
     ni angielski?'.

     Mamy nadziej znale ludzi, ktrzy udostpni wsparcie dla wikszej
     liczby jzykw i przekadw.  Niektre programy s ju przygotowane do
     lokalizacji, tak wic potrzebujemy tumaczy.  Wiele programw wci
     jest tumaczonych na nowe jzyki.

     Projekt Tumacze GNU ftp://ftp.gnu.org/pub/gnu/ABOUT-NLS pracuje nad
     tumaczeniem programw GNU.


14.3. Wicej architektur
------------------------

     Ju wkrtce spodziewany jest kompletny Debian na inne architektury,
     takie jak SPARC64 czy SuperH.


14.4. Wicej jder systemu
--------------------------

     Poza Debianem GNU/Hurd, Debian jest przenoszony na wiele jder BSD,
     czyli na NetBSD, FreeBSD i OpenBSD.


-------------------------------------------------------------------------------


15. Oglne informacje dotyczce Czsto Zadawanych Pyta (FAQ)
-------------------------------------------------------------


15.1. Autorzy
-------------

     Pierwszym wydaniem tego FAQ zajmowali si J.H.M.  Dassen (Ray) i Chuck
     Stickelman.  Autorami odnowionego FAQ systemu Debian GNU/Linux s:
     Susan G.  Kleinmann i Sven Rudolph.  Po nich FAQ zajmowa si Santiago
     Vila.  Koordynatorem obecnej wersji jest Josip Rodin.

     Cz informacji zaczerpnito z:

        * The Debian-1.1 release announcement, autorstwa Brucea Perensa
          (http://www.perens.com/).

        * The Linux FAQ, autorstwa Iana Jacksona
          (http://www.chiark.greenend.org.uk/~ijackson/).

        * Debian Mailing Lists Archives (http://lists.debian.org/),

        * [FIXME] the dpkg programmers' manual and the Debian Policy manual
          (see Rozdzia 11.1, `Jakie inne dokumentacje istniej dla systemu
          Debian GNU/Linux?')

        * od wielu deweloperw, ochotnikw, beta-testerw oraz

        * niespodziewanych wspomnie autorw.  :-)

     Autorzy pragn podzikowa wszystkim tym, ktrzy pomogli stworzy ten
     dokument.

     Reklamacji nie uwzgldnia si.  Znaki handlowe s zastrzeone.


15.2. Tumacze
--------------

     Do powstania polskiej wersji tego dokumentu przyczyniy si
     nastpujce osoby z projektu PDDP (http://debian.linux.org.pl):

        * Marcin Andruszkiewicz

        * Marcin Betlej - <marbej@debian.linux.org.pl>

        * Mariusz Centka - <mariusz.centka@debian.linux.org.pl>

        * Karol Czachorowski

        * Tomasz Dziedzic

        * Pawe Ekert

        * Bartosz Feski - <fenio@debian.linux.org.pl> - koordynator
          tumaczenia

        * Radosaw Grzanka - <radekg@debian.linux.org.pl>

        * Bartosz 'Xebord' Janowski

        * Dominik Juszczyk - <djus@debian.linux.org.pl>

        * Marcin Pawe Kobierzycki - <m-kobierzycki@debian.linux.org.pl>

        * Maciej Krzymiski

        * Marcin Kuras - <kura@debian.linux.org.pl>

        * Jacek Lachowicz

        * Bartomiej "MYCHA" Mroczkowski - <mycha@debian.linux.org.pl>

        * Tomasz Z.  Napieraa - <zen@debian.linux.org.pl>

        * Marcin Paneta - <welnian@debian.linux.org.pl>

        * Mateusz Prichacz - <mateusz@debian.linux.org.pl>

        * Marcin Rogowski

        * Sawomir Siejka

        * Micha Skuza

        * Dominik Stodolny - <phobos@debian.linux.org.pl>

        * Przemysaw Adam miejek <tristan@debian.linux.org.pl>

        * Grzegorz Witkowski

        * Krzysztof Witkowski <tjup@debian.linux.org.pl>

        * Bartosz Zapaowski <zapal@debian.linux.org.pl>


15.3. Informacje zwrotne
------------------------

     Komentarze i uzupenienia tego dokumentu s zawsze mile widziane.
     Prosimy o wysanie listu na adres <doc-debian@packages.debian.org>,
     albo dopisanie do listy ycze dotyczcych pakietu `doc-debian'.


15.4. Dostpno
----------------

     Najnowsza wersja niniejszego FAQ jest do poczytania na stronach WWW
     Debiana pod adresem http://www.debian.org/doc/FAQ/.

     FAQ mona rwnie pobra w postaci czystego pliku tekstowego, pliku
     HTML, w formacie PostScript albo PDF z
     http://www.debian.org/doc/user-manuals#faq.  Znajduje si tam w kilku
     wersjach jzykowych.

     Oryginalne pliki SGML uyte do stworzenia tej dokumentacji s dostpne
     w pakiecie rdowym `doc-debian' albo w repozytorium CVS:
     `:pserver:anonymous@cvs.debian.org:/cvs/debian-doc/ddp/manuals.sgml/faq'


15.5. Format dokumentu
----------------------

     Ten dokument zosta napisany przy pomocy DebianDoc SGML DTD
     (utworzonego na podstawie LinuxDoc SGML).  System DebianDoc umoliwia
     nam tworzenie plikw w wielu formatach na podstawie jednego rda,
     tzn.  ten dokument moe by ogldany jako strona internetowa, czysty
     tekst, TeX DVI, PostScript, PDF albo GNU Info.

     Narzdzia konwertujce dla formatu DebianDoc SGML s dostpne w
     pakiecie `debiandoc-sgml'.


-------------------------------------------------------------------------------


     Debian GNU/Linux FAQ

     Rozdzia 15.1, `Autorzy'
     Rozdzia 15.2, `Tumacze'


     wersja 4.0.5, 17 May 2011

